Home

Wat als er brand uitbreekt?

Wat als er brand uitbreekt?

Gegevens

Nummer
2022
Publicatiedatum
24 mei 2022
Auteur
Redactie
Rubriek
Nieuws

De afgelopen jaren zijn door de Brandweeracademie meerdere publicaties uitgebracht over fatale woningbranden en reddingen bij brand. Het onderzoek naar fatale woningbranden – zijnde ‘onbedoelde branden in een woon-gerelateerd object (woning) waarbij als gevolg van de brand mensen zijn overleden’ – is in 2008 gestart; het onderzoek naar reddingen bij brand – zijnde ‘reddingen bij brand door de brandweer van mensen uit woon-gerelateerde objecten (woningen)’ – in 2014. Hoewel beide onderzoeksprojecten in eerste instantie vanuit een (deels) verschillende invalshoek zijn opgestart, zijn de dataverzamelingen in de loop van de jaren steeds meer op elkaar afgestemd. Daardoor is het nu mogelijk om te onderzoeken of de omstandigheden van de slachtoffers die als gevolg van de brand zijn overleden wezenlijk anders zijn dan de omstandigheden van de slachtoffers die zijn gered en de brand hebben overleefd. Dit levert inzicht op in de aspecten die verband houden met het kunnen overleven van een woningbrand en daarom interessant zijn voor brandpreventiebeleid.

Voor de reddingen bij brand zijn gegevens meegenomen over 741 geredde slachtoffers bij 245 incidenten in de periode van 2016 tot en met 2018.

Reddingen kunnen in vier hoofdcategorieën worden ingedeeld, met een onderverdeling in kleinschalige of grootschalige reddingen en in urgente of niet-urgente reddingen (redding uit voorzorg). Voor de fatale woningbranden zijn in de analyse gegevens meegenomen van 366 dodelijke slachtoffers bij 338 incidenten in de periode van 2008 tot en met 2019. Slachtoffers bij woningbranden met een moedwillige brandoorzaak (brandstichting, zelfmoord, et cetera) en slachtoffers die zijn overleden door een natuurlijke doodsoorzaak tijdens of voorafgaand aan een woningbrand, zijn niet in de analyse meegenomen.

De gegevens over de omstandigheden van de slachtoffers zijn geanalyseerd. Gemiddeld gaat het per jaar per incidentcategorie om:

  • 183 slachtoffers bij 33 reddingen uit een andere woning dan de brandwoning waarbij;

    • 112 slachtoffers bij 7 grootschalige reddingen;

    • 71 slachtoffers bij 26 kleinschalige reddingen;

  • 117 slachtoffers bij 62 kleinschalige urgente reddingen;

  • 95 slachtoffers bij 79 branden waarbij het slachtoffer zich in de brandwoning bevond, waarbij:

    • 65 slachtoffers bij 49 kleinschalige urgente reddingen

    • 30 slachtoffers bij 30 fatale branden.

De overleden slachtoffers die na een snelle melding en opkomst van de brandweer in een andere ruimte dan de brandruimte levenloos zijn aangetroffen, bevonden zich doorgaans in de verkeersruimte en zijn mogelijk uit de brandruimte gevlucht. De overleden slachtoffers waren vaker dan de geredde slachtoffers niet-zelfredzame ouderen, die kwetsbaarder zijn bij brand.

Bij de overleden slachtoffers die in de brandruimte en in zware rookontwikkeling zijn aangetroffen, was relatief vaak sprake van een geactiveerde rookmelder, terwijl het slachtoffer niet (op tijd) op de hoogte was gesteld van de brand en de brand relatief laat aan de brandweer was gemeld. Waarschijnlijk heeft de rook vanuit de brandruimte pas op een laat moment de rookmelder in de verkeersruimte geactiveerd.

Bij de fatale woningbranden met een snelle melding en opkomst binnen de norm, waren de meeste slachtoffers in de brandruimte en niet-zelfredzaam. De (vermoedelijke) aanwezigheid in de brandruimte, in combinatie met de grotere kwetsbaarheid voor brand, kan een verklaring zijn voor het alsnog overlijden na een snelle redding en opkomst van de brandweer. Om kwetsbare personen te kunnen beschermen bij brand, zijn maatregelen nodig die het ontstaan van brand beperken en/of een eenmaal ontstane brand snel kunnen blussen.

In het algemeen kan over de geredde slachtoffers gesteld worden dat het feit dat er vaker sprake was van een snelle melding, zij vaker zelfredzaam waren, én zich vaker in een andere ruimte dan de brandruimte bevonden een belangrijke rol heeft gespeeld in hun kans op overleven.

Het volledige rapprt is te downloaden op de iste van NIPV.