Home

De vraagstukken voor de brandweer in 2030

De vraagstukken voor de brandweer in 2030

Gegevens

Nummer
2022
Publicatiedatum
27 oktober 2022
Auteur
Redactie
Rubriek
Nieuws

In 2007 is de brandweer met behulp van de SIC gestart met de Strategisch Reis naar 2040. Het project Strategische reis leidde in 2010 tot de publicatie van de Brandweer over morgen (BoM, NVBR, 2010). De uitdaging was om op elk van de gegeven terreinen een ambitieuze, maar realistische stap (voor een termijn van vijf jaar) te zetten in de richting van het nieuwe continuïteitsconcept. Tot 2015 werden concrete stappen geformuleerd die de brandweer door middel van een strategische agenda heeft gevolgd.

In 2016 ontstond de behoefte aan een actualisatie van de BoM. Het accent lag niet alleen op actualisatie van informatie en toetsing van uitgangspunten, maar ook op de inbedding in de brandweerorganisatie alsmede de hernieuwde betrokkenheid van leidinggevenden. De conclusie van de actualisatie was, dat de koers die met BoM was ingezet, nog steeds de juiste was. De trends waarop de brandweer in 2010 haar nieuwe bedrijfsmodel baseerde, zetten zich door. In de Landelijke Agenda Brandweerzorg (Brandweer Nederland, 2018) werden vervolgens de accentverschuivingen en nieuwe impulsen om de ambities uit BoM verder te realiseren nader uitgewerkt tot een strategisch perspectief voor de tweede termijn. De uitdaging was opnieuw om op elk van de gegeven ontwikkelterreinen een ambitieuze, maar realistische vervolgstap te zetten in de richting van het continuïteitsconcept.

Op basis van het literatuuronderzoek, de Future Search en de interviews is de trendanalyse uitgevoerd als eerste bouwsteen van de SIC: trends zijn geprioriteerd en geclusterd tot trendbreuken, thema’s en verhaallijnen. Daaruit zijn zeven perspectieven naar voren gekomen, die ‘samenlevingen’ zijn genoemd:

  • datagedreven samenleving: interactieve omgeving, autonome machines, ethische dilemma’s;

  • duurzame samenleving: klimaatdiscours kantelt, duurzaam leven, duurzame inzetbaarheid;

  • verdichte samenleving: stedelijke verdichting, stapelen van functies, slimme technologie;

  • gefragmenteerde samenleving: selectieve migratie, individualiserende verbinding, woke cultuur;

  • horizontale samenleving: nieuwe sturingsparadigma’s, doe-democratie, netwerkend cocreëren;

  • veerkrachtige samenleving: politiek-bestuurlijke arrangementen, waardecreatie en werk, inclusiviteit en samenhang;

  • geopolitieke samenleving: herschikking van de internationale orde, isolationisme en protectionisme, hybride conflictvoering.

Naast de zeven samenlevingen waarvan in meer of mindere mate zeker is dat deze vorm gaan krijgen, moet de brandweer ook rekening houden met de ‘zwarte zwaan’: een onvoorspelbare gebeurtenis die een grote impact heeft en pas achteraf als zodanig herkenbaar is (en daarmee ook aannemelijk en voorspelbaar wordt).

De strategische thema’s die per samenleving zijn geformuleerd, zijn gebundeld in de volgende vijf thema’s inclusief de volgende (overkoepelende) strategische vraagstukken.

Thema 1: Maatschappelijke opgave en breedte van de taakopvatting. Moet de brandweer zich positioneren en organiseren als het vangnet bij grootschalige incidenten? En moeten de daadkracht, netwerk, middelen en lokale inbedding van de brandweer(posten) ook worden ingezet voor het beheersen van andere risico’s en crises?

Thema 2: Samenwerking, professioneel gezag en positie in de keten, netwerken en ecosystemen. In welke netwerken en op welk niveau is samenwerking gewenst en hoe kan dit het beste flexibel worden georganiseerd?

Thema 3: Veerkracht, weerbaarheid, wendbaarheid, stimuleren en organiseren (intern en extern). Hoe organiseert de brandweer flexibiliteit, wendbaarheid en veerkracht binnen haar organisatie (let wel: het gaat daarbij niet alleen om de organisatie, maar zeker (ook) om de mens in die organisatie)? Wil de brandweer een rol spelen in het organiseren van de flexibiliteit en veerkracht binnen de samenleving en zo ja hoe?

Thema 4: Kennis, innovatie, (datagedreven) technologie vanuit balans systeem- en leefwereld. Hoe zorgen we ervoor dat de brandweer voortdurend inhoudelijke kennis opdoet, deelt en innoveert om mee te komen met de zeven samenlevingen (perspectieven)?

Thema 5: Goed werkgeverschap, leiderschap, duurzaam en inclusief. Hoe wordt mens en werk in balans gebracht in de organisatie en in de ontwikkelingen die de organisatie door zal maken?

Deze thema’s dienen als input voor de RCDV om haar strategische agenda te bepalen.

Zie ook het artikel in B&B van november.