Jaarwisseling minder meldingen, maar meer schade

Jaarwisseling minder meldingen, maar meer schade

Visser, J.

Oud en nieuw is dit jaar voor de brandweer relatief beheersbaar verlopen. In totaal waren er volgens Brandweer Nederland een kwart minder meldingen dan vorig jaar. Mogelijk komt dit doordat dit jaar het vuurwerk pas vanaf 18.00 uur mocht worden afgestoken. Toch valt de eerste prognose van de schade tijdens de jaarwisseling met ongeveer dertien miljoen euro fors hoger uit dan de negen miljoen van vorig jaar. Net als voorgaande jaren bestaat het grootste deel van de meldingen uit buitenbranden, maar waren er dit jaar ook enkele grotere branden.

Voor het eerst mocht tijdens de afgelopen jaarwisseling pas om 18.00 uur vuurwerk worden afgestoken. Daarnaast waren in meer dan 35 gemeenten één of meerdere gebieden als vuurwerkvrije zone aangewezen. Maatregelen die mogelijk hebben bijgedragen aan het feit dat minder meldingen binnenkwamen en in het merendeel van de veiligheidsregio’s de jaarwisseling gemoedelijk verliep. Brandweerlieden waren tijdens de jaarwisseling vooral bezig met het blussen van container-, auto- en andere buitenbranden. Het drukst was het in Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Daar kwamen tussen 31 januari 18.00 uur en 1 januari 8.00 uur 741 meldingen binnen. Daarbij vergeleken had Limburg-Noord het met 27 meldingen in dezelfde periode relatief rustig. Voor Veiligheidsregio Brabant-Noord was het een jaarwisseling met twee gezichten. Volgens de regio waren er enerzijds aanmerkelijk minder vuurwerk gerelateerde meldingen. Anderzijds waren in de regio twee grote incidenten die veel menskracht en inzet vroegen. Het ging daarbij om een brand in twee basisscholen in Uden en in Olland hield een brand bij een gaslek de brandweer lang bezig. Ongeveer 350 huizen kwamen daarbij zonder gas te zitten.

In veel veiligheidsregio’s werden ook de nodige woningen door brand getroffen. Zo hadden in het Groningse Holwierde brandweerlieden, doordat er geen brandkranen of open water in de directe omgeving waren, de nodige moeite met het bestrijden van een boerderijbrand. In het Friese Harlingen liep een woning schade op nadat zeer waarschijnlijk een lichtkogel in de afvoerpijp van de cv-installatie terecht was gekomen. De brandweer in Veiligheidsregio Haaglanden redde een invalide man uit een brandende woning. Het slachtoffer is samen met een bewoonster van het pand naar het ziekenhuis gebracht. Een aantal aangrenzende woningen moesten korte tijd worden ontruimd. Bij een woningbrand in Tilburg in Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant zijn een man, vrouw en hun zes maanden oude baby door twee buurtbewoners uit hun woning gered. Brandweerlieden in Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland moesten kort voor middernacht twee branden in loodsen blussen en in Amsterdam-Amsterdam brak brand uit in een loods met kermisattracties. Door de snelle inzet kon de loods worden behouden en bleef de brand beperkt tot het middelste deel van de loods.

Schoolbranden

Naast de nodige woningen en loodsen liepen tijdens de jaarwisseling ook enkele schoolgebouwen brandschade op. Waar in Hoogezand en Groningen Stad de branden beperkt bleven tot een lokaal, gingen in het Noord-Brabantse Uden twee scholen volledig in vlammen op. Hoofdofficier van Dienst (HovD) Caroline Reitsma werd rond 21.45 uur gealarmeerd als bij de brand in de basisscholen in Uden GRIP1 is afgegeven. Het gaat dan nog om de melding grote brand in één van de basisscholen. ‘Omdat veertig appartementen moesten worden ontruimd, is opgeschaald naar GRIP1. De rook trok rechtstreeks de appartementen in en daarnaast werden deze ook door de brand bedreigd.’

De basisscholen zitten in hetzelfde gebouw en worden door een brandwerende scheiding in de lengte van het pand van elkaar gescheiden. Aan de kop van het gebouw zit een sporthal met daaromheen een cirkel van appartementen. ‘De Officier van Dienst (OvD) had toen ik ter plaatse kwam al goed overzicht’, aldus Reitsma. ‘In de commandoruimte hadden we een tekening die een goed beeld gaf van het gebouw en de plaats waar de brand woedde. Het brandde bij de brandwerende scheiding tussen de scholen in de lengte van het pand. Gezien de pulsende rook vond de eerste bevelvoerder het vanaf het begin af aan al te gevaarlijk om een offensieve binnenaanval te doen. Daarom hebben we gekozen voor een offensieve buitenaanval en hebben we ingezet op een stoplijn tussen het schoolgebouw en de appartementen.’

Omdat de brandweerlieden niet bij de brand kunnen komen, wil Reitsma een kraan ter plaatse. ‘De bedoeling was dat we daarmee de basisschool waar de brand woedde konden slopen, om zo de brand te kunnen blussen. Dat was een opgave op zich’, zo blikt de HovD terug. ‘Na negen pogingen konden we eindelijk een bedrijf bereiken dat ons een kraan kon leveren. Deze moest toen wel uit Odiliapeel komen, waardoor we veel vertraging hebben opgelopen. We hoopten dat we met die kraan het andere schoolgebouw konden behouden.’ Als de kraan eenmaal ter plaatse is kan worden begonnen met de sloop van het schoolgebouw waar de brand woedt. Daardoor komt ook zuurstof bij de brand. ‘Toen ontwikkelde de brand zich ineens razendsnel en was snel duidelijk dat ook de andere basisschool in vlammen op zou gaan. We hebben toen omgeschakeld naar een defensieve buitenaanval, gericht op het behouden van de appartementen, de aangrenzende praktijkruimten en de peuterspeelzaal. Dat is gelukkig gelukt, maar het was spannend. Met name aan de kant van de appartementen hebben we alle zeilen bij moeten zetten.’

De brandbestrijding wordt bemoeilijkt doordat het bluswater bevriest. Reitsma: ‘Het was enorm glad, waardoor gevaarlijke situaties ontstonden. Dan loop je tegen het punt aan dat het in de nieuwjaarsnacht ook langer duurt voordat je de gladheidsbestrijding ter plaatse hebt. Gelukkig konden we het met extra strooien oplossen.’

Doordat de brand in de dakbedekking steeds opnieuw oplaait, kan Reitsma pas rond half zes in de ochtend het sein brand meester geven. ‘Ik loop al twintig jaar mee, maar heb nog nooit meegemaakt dat een brand zo vaak oplaait. We moesten steeds rekening blijven houden met verdere branduitbreiding. Dan ben je blij en gerust als je het eindelijk onder controle hebt.’

Hoewel de brandbestrijding enigszins werd vertraagd doordat de kraan pas laat ter plaatse kon komen en ook de tweede basisschool in vlammen opging, kijkt Reitsma met een tevreden gevoel terug op de inzet. ‘We plukken nu de vruchten van de energie die we hebben gestoken in de multidisciplinaire samenwerking. Je weet wat je van elkaar kunt verwachten en wat de dilemma’s zijn op ieders vakgebied. De OvD-Bevolkingszorg had vanwege nieuwjaarsnacht moeite met de bereikbaarheid van diverse gemeentelijke diensten. Dat is op tafel gegooid, zodat we samen naar oplossingen konden zoeken’, vertelt de HovD. ‘En zo hebben we ook met de politie meegedacht door het CoPI-overleg van middernacht te vervroegen. Zo konden zij voor middernacht weer de straat op om in het hele blok rondom de school een vuurwerkvrije zone in te stellen, zodat wij ons werk ongehinderd konden doen. Dat ging perfect.’

Grote branden

Op meer plaatsen in het land woedden tijdens de jaarwisseling grote branden. Zo werd de brandweer in de Friese plaats Makkum op oudejaarsavond rond 20.00 uur gealarmeerd voor een loodsbrand bij een dakdekkersbedrijf. Vanwege de brandbestrijding werd opgeschaald naar grote brand. Hoewel de brand iets na 22.00 uur onder controle was, is de gehele nacht nageblust. De loods met daarin machines, boten, caravans en een auto ging volledig verloren.

In Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond werd de brandweer omstreeks 1.30 uur gealarmeerd voor een brand in een bedrijfsverzamelgebouw in Rotterdam-Prinsenland. Met groot materieel werd de brand bestreden. De bedrijfsunit waar de brand begon, is volledig verwoest. De naast- en achtergelegen units raakten beschadigd. Daarnaast liepen ook een onbekend aantal units rook en waterschade op. De oorzaak van de brand is onbekend.

In het centrum van Alkmaar brak de grootste brand van de jaarwisseling uit. Hierover vindt u vanaf pagina 10 in deze Brand&Brandweer een uitgebreider verhaal. Bij deze brand is bijstand verleend door onder andere de veiligheidsregio’s Fryslân, Utrecht en Kenemerland.

Incidenten

Hoewel op de meeste plaatsen in het land de jaarwisseling gemoedelijk verliep, waren er ook een paar incidenten. In Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland betrof dit een automobilist die zich niet aan de wegafzetting hield en met redelijke snelheid over de slangen en het gras reed waar brandweerlieden liepen. Zij waren bezig met het blussen van een woningbrand in de straat. Volgens de Veiligheidsregio heeft het brandweerpersoneel zich niet bedreigd gevoeld, maar had het ook anders af kunnen lopen. In Elburg was meer onrust, waarbij de brandweer om politieassistentie vroeg. Toen agenten arriveerden, richtte het publiek zich tegen de politie en hebben brandweerlieden de politie geholpen.

In Veiligheidsregio Utrecht was in zowel Zeist als Amersfoort sprake van een gespannen sfeer, waarbij op enig moment met vuurwerk naar hulpverleners is gegooid. Door politieoptreden konden de brandweerlieden in deze gevallen toch veilig hun werk doen. Omdat de brandweer in Veiligheidsregio Utrecht geen enkele vorm van agressie en geweld tegen haar medewerkers accepteert, doet zij hiervan aangifte bij de politie. ■

Totaal aantal uitrukken per regio tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 8.00 uur:

Veiligheidsregio Groningen: 151

Veiligheidsregio Fryslân: 147

Veiligheidsregio Drenthe: 154

Veiligheidsregio IJsselland: 61 (vanaf 19.00 uur)

Veiligheidsregio Twente: 69

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland: 199

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden: 61

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid: 199

Veiligheidsregio Utrecht: 319

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord: 70 (vanaf 15.00 uur)

Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland: 42

Veiligheidsregio Kennemerland: 181

Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland: 161

Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek: 44

Veiligheidsregio Haaglanden: 743

Veiligheidsregio Hollands-Midden: 213

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond: 741

Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid: 83

Veiligheidsregio Zeeland: 49 (tussen 18.00 en 7.00)

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant: 146

Veiligheidsregio Brabant-Noord: 77

Veiligheidsregio Brabant Zuidoost: 92

Veiligheidsregio Limburg-Noord: 27

Veiligheidsregio Zuid-Limburg: 63 (tussen 19 en 7.00)

Veiligheidsregio Flevoland: 43

Schade

De schadeclaims tijdens de jaarwisseling betreffen zowel relatief kleine schades als gevolg van ongelukjes in en om het huis als grote schades, zoals zwaar beschadigde auto’s en daken en/of gevels. Er kwamen volgens het Verbond van Verzekeraars meerdere meldingen binnen over uitslaande (vuil)containerbranden, die voor groot gevaar zorgen als ze in de buurt van woningen of bedrijfspanden staan. Een andere trend is het toenemende aantal wensballonnen. Verzekeraars hebben signalen dat deze ballonnen, die neerstorten zodra het papier vlam vat, in toenemende mate voor schade zorgen aan daken en schuren.

2014/2015 13,0 miljoen euro (eerst prognose)

2013/2014 9,0 miljoen euro (nog voorlopig cijfer)

2012/2013 13,5 miljoen euro

2011/2012 16,2 miljoen euro

2010/2011 20,7 miljoen euro

2009/2010 11,3 miljoen euro

2008/2009 18,9 miljoen euro

2007/2008 24,3 miljoen euro

Bron: Centrum voor Verzekeringsstatistiek

3032JAARWISSELING1
In Olland in Veiligheidsregio Brabant-Noord hield een brand bij een gaslek de brandweer lang bezig. Ongeveer 350 huizen kwamen daarbij zonder gas te zitten.Fotograaf: GINOPRESS
3032JAARWISSELING2
Bij een zeer grote brand in Uden in Veiligheidsregio Brabant-Noord gingen tijdens de jaarwisseling twee basisscholen in vlammen op. Fotograaf: GINOPRESS
3032JAARWISSELING3
In Friesland werd de brandweer op oudjaarsavond al gealarmeerd voor een grote brand bij een dakdekkersbedrijf in Makkum. Fotograaf: GINOPRESS

Andere artikelen in deze aflevering

Leerzame start landelijke 
inkooppilot

Het startschot voor de pilot Faciliteit Landelijke Inkoop Brandweer Nederland (FLIB) klonk halverwege 2014. Gedurende twee jaar wordt gekeken naar de voordelen die gezamenlijke inkoop, bijvoorbeeld va...