De vrachtwagen dummy als 
realistisch en goedkoop oefenobject

De vrachtwagen dummy als 
realistisch en goedkoop oefenobject

Visser, J.

Ongevallen met vrachtwagens hebben vaak bijzondere kenmerken en de incidenten zijn complexer dan met personenauto’s. Dat stelt speciale eisen aan de technische hulpverlening. Omdat realistisch oefenen met een complete vrachtwagen duur is, bedachten brandweer-lieden in Veiligheidsregio Groningen de vrachtwagen dummy. Met dit oefenobject kunnen brandweerlieden uit de hele regio technische hulpverlening bij ongevallen met vrachtwagens realistisch oefenen.

4041vrachtwagendummy1
Nadat de cabine op de vrachtwagen dummy is opengeknipt, kan deze makkelijk worden vervangen door een nieuwe. Fotografie: Veiligheidsregio Groningen

In de opleidings- en oefensystematiek in Veiligheidsregio Groningen wordt jaarlijks gekozen voor een specifiek onderwerp dat in alle geledingen van de organisatie wordt behandeld. Vanaf 2015 is dit: Zware technische hulpverlening bij vrachtwagens. ‘Je ziet dat er landelijk bijna iedere dag wel een ongeval met een vrachtwagen gebeurd. Dit zijn incidenten met een redelijke impact, het duurt in de afhandeling langer en is ingewikkelder dan ongevallen met kleinere voertuigen. Bij ons in de regio mist de echte expertise met de zware technische hulpverlening bij vrachtwagens’, vertelt specialist opleiden en oefenen Maurice Rozema van Brandweer Groningen. ‘Daarom starten we vanaf januari met de bijscholing van Officieren van Dienst en later in het jaar en volgend jaar volgen de bevelvoerders en manschappen. Doordat dit ons bijscholingsonderwerp is, kwamen we voor de vraag te staan hoe we het praktijkonderdeel van dit programma in gingen vullen. Vaak is het zo dat we wel een cabine kunnen krijgen die we mogen slopen, maar voor complete vrachtwagens betaal je een aanzienlijk bedrag. Als je zevenhonderd vrijwilligers moet bijscholen, is dat geen optie.’

Ontwikkeling

Als Rozema en zijn collega’s nadenken over een oplossing, ontstaat al snel het idee dat ze iets moeten ontwikkelen. ‘We moesten iets maken dat op een echte vrachtwagen lijkt en waarmee we dus realistisch kunnen oefenen. Iets dat meerwaarde heeft, waarmee we waarheidsgetrouw specifieke onderdelen kunnen uitleggen en dat we meerdere keren kunnen gebruiken.’ In de regio is nog een chassis van een vrachtwagen, maar het vervoer ervan is duur en lastig. Dan ontstaat het idee om het chassis zo te verbouwen dat het op een haakarmslede past. Dit vergemakkelijkt het vervoer. Rozema: ‘Het beroepskorps uit de regio is daarmee aan de slag gegaan. Ze hebben het chassis zo breed en zo lang als een haakarmslede gemaakt. Zo kunnen we het chassis met de haakarm makkelijk vervoeren.’ Ook wordt er een laadruimte op gemonteerd, zodat ook scenario’s met een afgevallen lading kunnen worden geoefend. ‘Dit kunnen voor Adviseurs Gevaarlijke Stoffen bijvoorbeeld vaten met gevaarlijke stoffen zijn. Nadat een chauffeur uit de cabine is bevrijd kan een andere cabine op de dummy worden geplaatst. Het geheel lijkt net een echte vrachtwagen. De dummy is voorzien van verlichting, luchtsystemen, de mogelijkheid om de brandstoftank te laten lekken en de geluidssimulatie van de motor kan worden uitgeschakeld door een co2 blusser bij de inlaat in te zetten. Met deze mogelijkheden willen we deelnemers de risico’s laten inschatten. Ze moeten zelf bedenken wat uitgeschakeld moet worden om het slachtoffer te kunnen bevrijden’, aldus Rozema.

Bijscholing en oefeningen

Op 10 december was de dummy klaar en is deze overgedragen aan de veiligheidsregio. ‘Iedereen reageerde positief. Met deze vrachtwagen dummy kunnen we op een relatief goedkope manier aanschouwelijk onderwijs geven met alle gevaarsaspecten die erbij horen. En natuurlijk realistisch oefenen’, aldus Rozema. ‘In het bijscholingsprogramma behandelen we eerst alle theorie. Als dat deel is afgerond, starten in het eerste kwartaal de OvD’en met de praktijkoefeningen. Daarbij kunnen we dan met een vrachtwagencabine op de dummy bekijken wat opvalt, welke risico’s er zijn, en hoe we de spanning eraf kunnen halen. Zo kunnen we stap voor stap alle onderdelen behandelen. Iedere actie bespreken we tot we de cabine volledig hebben opengeknipt. Bij de volgende groep kunnen we de opengeknipte cabine verwijderen en er een nieuwe op plaatsen.’

Hielko Sijsling is één van de Officieren van Dienst die op dit onderwerp wordt bijgeschoold en de dummy heeft bewonderd. ‘Normaal was het zo dat, als we binnen het budget al een complete vrachtwagen wisten te strikken, we er niks mee mochten doen omdat die te goed was en hergebruikt moesten worden. Meestal hadden we dus alleen een cabine en moesten we door hem op bijvoorbeeld pallets te plaatsen, kunststukjes uithalen om het op een zo realistisch mogelijke hoogte te krijgen. Maar echt realistisch is het dan natuurlijk nooit. Voor ons is deze dummy ideaal. Het is de eerste keer dat we kunnen oefenen op een complete vrachtwagen.’ ■

4041vrachtwagendummy2
Het chassis is zo lang en breed als een haakarmslede, zodat deze met de haakarm makkelijk kan worden vervoerd. Fotografie: Veiligheidsregio Groningen

Andere artikelen in deze aflevering

Gezamenlijke brandweer naar scheepsbrand in Italië

Twee specialisten van het scheepsbrandbestrijdingsteam van de Gezamenlijke Brandweer in Rotterdam vertrokken vlak voor de jaarwisseling naar Italië. Zij werden opgeroepen om ondersteuning te verlenen ...