Brandweer Fryslân start met specialistische mestteams

Brandweer Fryslân start met specialistische mestteams

Jildou Visser

Dat mestgassen gevaarlijk zijn, is bekend. Vijf jaar geleden kwamen in Friesland drie mannen om het leven bij een ongeluk in een mestsilo in Makkinga. ‘Gelukkig zijn er binnen de brandweer nog geen slacht­offers gevallen. Om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op het gevaar van mestincidenten, richten we specialistische mestteams in’, vertelt projectleider Wim van der Veen van Brandweer Fryslân. De teams krijgen de beschikking over speciaal materieel en worden opgeleid voor het handelen bij mestincidenten.

Helemaal nieuw zijn de teams niet, erkent Van der Veen. ‘Vóór de regionalisering hadden we ook posten in de regio die meer kennis hadden op het gebied van handelen bij mestincidenten. Vanuit hun eigen ervaring hadden enkele van hen ook specifiek materieel, zoals mestpakken, aangeschaft. Dat werd op gemeenteniveau geregeld.’ Na de regionalisering werd geconstateerd dat de verschillende korpsen dat op hun eigen manier hadden geregeld met verschillende materialen en verschillende handelings­wijzen. ‘De eenduidigheid ontbrak. Vanuit een van die posten is toen de vraag gekomen hoe ze het beste kunnen handelen bij mestincidenten. Wat doen we wel? En wat doen we niet? En hoe organiseren we dit regionaal?’, aldus Van der Veen.

Een werkgroep van beroeps en vrijwilligers en brandweerlieden met en zonder ervaring met mestincidenten is toen gestart met het inventariseren van de mestincidenten en de werkwijzen. ‘De opvallende conclusie was dat alle posten in de provincie te maken hebben met mestincidenten. In alle gevallen wordt de lokale TS gealarmeerd. In de regio was vaak wel bekend dat andere teams meer kennis en geschikter materieel hadden, maar daar werd niet altijd gebruik van gemaakt. Dat was voor ons het teken om echt specialistische mestteams in te richten, ze op te leiden, voorzien van het juiste materieel.’

BR201901-30MESTPUTPLOEGEN
Fotografie: Martin Rijpstra

Vijf teams

Tijdens de inventarisatie wordt geconstateerd dat vijf teams de nodige kennis hebben op het gebied van mestincidenten. Van die vijf teams zitten er twee keer twee teams dichtbij elkaar. In een ander deel van de provincie geen dekking. Van der Veen: ‘We wilden graag naar een situatie waarin we in ons hele verzorgingsgebied binnen een half uur een specialistisch mestteam ter plaatse kunnen hebben. Dat kan met vijf teams, maar niet met de bestaande teams. Er waren twee keer twee posten die te dichtbij elkaar zaten en dus moesten we dit specialisme bij twee posten weghalen en bij twee nieuwe posten neerleggen. Zodra je taken of materieel bij een post wilt weghalen, verwacht je weerstand. Met vier betreffende posten ben ik in gesprek gegaan. Ik heb ze de situatie uitgelegd en hen de keus voorgelegd of ze de taak wilden houden of het aan de buren gunden. Eigenlijk is dat heel soepel gegaan. Twee posten gaven uit zichzelf aan dat de buren de taak beter konden uitvoeren en zij al andere specialismen hadden.’ Om te zorgen voor een regionale spreiding is ervoor gekozen om de teams te vestigen in Nieuwehorne, Sint Nicolaasga, Kollum, Sint Annaparochie en Mantgum. ‘Hiermee kunnen we het grootste deel van de regio binnen een half uur bereiken.’

Waar de verhuizing van de twee specialistische teams redelijk geruisloos ging, kan bij lokale posten wel weerstand ontstaan, laat Van der Veen weten. ‘Omdat voorheen niets op het gebied van mestincidenten was vastgelegd, voerde iedereen de taak uit. Er zijn nu posten die in de weerstand schieten. Ze hebben het gevoel dat we hen een taak afnemen, die ze prima uit kunnen voeren maar niet het juiste materieel voor hebben.’

Vanuit de werkgroep hebben we enkele ambassadeurs die nu bij de posten langsgaan om iedereen in het verhaal mee te nemen. We kunnen namelijk niet alle posten met het benodigde materieel uitrusten.’

BR201901-30MESTPUTPLOEGEN2
Bij een ongeluk in een mestsilo kwamen vijf jaar geleden in Friesland drie mannen om het leven.Fotografie: Martin Rijpstra

Alarmering en inzet

Nieuw is ook de wijze van alarmering. Het plan is om bij een melding van een mestincident naast de lokale TS ook direct het specialistische team en een Officier van Dienst te alarmeren. ‘Door dit vast te leggen, komt het specialistische team altijd ter plaatse. Het is geen vrijblijvende keuze meer om de hulp van de specialisten in te roepen’, legt Van der Veen uit. ‘We gaan in een tweetrapsraket werken. De lokale TS kan de buitenverkenning doen en in veilig gebied alles klaarzetten, zodat het specialistische team direct de mestput in kan als dat nodig is. In principe gaan de mensen van de lokale TS niet meer de mestput in.’

Materieel

De vijf mestteams worden uitgerust met een speciale aanhanger achter de TS. Daar zit een veetakel op, hijsbanden, hijsmaterieel, heupklemmen, planken en schotten om een gebied af te zetten en speciale waadpakken die over de ademlucht heen aangetrokken kunnen worden. ‘Met deze waadpakken blijft de ademlucht­apparatuur schoon. Dat is van belang, want zodra je je toestel onder de stront zit, heb je geen garantie meer voor een veilige werking. Daarnaast hebben de brandweerlieden met dit waadpak de mogelijkheid om op het glas te kunnen zien hoeveel lucht ze nog hebben’, aldus Van der Veen. ‘De aanhanger is zo bepakt dat deze precies onder de 750 kilo blijft. Chauffeurs hebben dus geen apart CE-rijbewijs nodig.’

Vakbekwaamheid

In het vakbekwaamheidsprogramma is voor alle posten vast­gelegd dat ze één keer per jaar een theorieavond en een oefening hebben op het gebied van mestincidenten. ‘Daarin gaan we met name in op de rolverdeling, de taken en verantwoordelijkheden’, vertelt Van der Veen. ‘De specialistische teams hebben al de nodige ervaring, maar blijven wel regelmatig oefenen om vak­bekwaam te blijven. Waar mogelijk oefenen ze met de lokale posten.’

De projectleider hoopt de implementatie dit jaar af te ronden, zodat voor het einde van het jaar volgens de nieuwe werkwijze kan worden ingezet.

Jildou Visser

Andere artikelen in deze aflevering

De negatieve piek van de jaarwisseling

Na enkele jaren waarin het aantal incidenten tijdens de jaarwisseling afnam, was er deze jaarwisseling sprake van een grote, negatieve piek. Niet alleen het aantal meldingen en incidenten steeg fors, ...