Koppige geiten en zonnepanelen aandachtspunten bij stalbrand

Koppige geiten en zonnepanelen aandachtspunten bij stalbrand

J. Visser

Bij een zeer grote brand in een geitenstal in Leveroy op 10 februari weten de brandweerlieden uit Veiligheidsregio Limburg-Noord alle tweeduizend geiten te redden. Dat dit geen simpele klus is, blijkt als de geiten die veilig buiten staan weer terug de stal in lopen. ‘Die dieren waren nogal koppig’, aldus Guido Frenken, bevelvoerder van het Snel Interventie Voertuig (SIV). Als de brand achterin de stal uit het dak slaat, vormen ook de zonnepanelen op het dak een groot aandachtspunt.

BR20170102-93823P10-ZONNEPANELEN
De brand woedt in het achterste deel van de stal. De wind komt uit de goede richting, waardoor de rook naar buiten trekt.Fotografie: AS Media

Frenken wordt die ochtend om 10.34 uur gealarmeerd voor een brand gebouw overig. Tegelijkertijd wordt ook de eerste TS gealarmeerd. ‘Aanrijdend heb ik contact gezocht met de meldkamer. Zij wisten me te vertellen dat er een flinke brand woedde in een stal met stro. Er waren waarschijnlijk geen mensen of dieren binnen. Je weet dat je te maken hebt met een grote vuurlast’, aldus Frenken. Onderweg ziet hij de rookwolken en schaalt hij op naar grote brand. Ter plaatse wordt hij opgevangen door een medewerker. ‘Hij vertelde me dat er tweehonderd binnen waren, waarop ik vroeg: tweehonderd wat? Dat bleken geiten te zijn. Uiteindelijk waren het geen tweehonderd, maar tweeduizend.’

Frenken start de rondom verkenning en ziet dat de stal bestaat uit een grote ruimte met twee nokken. De stal is volledig geventileerd door grote openingen aan de zijkanten. Aan de achterkant van de stal staan het stro, een verreiker, een heftruck en enkele machines in brand. ‘Ik wist direct dat een brandinzet met het SIV niet mogelijk was en dus zijn we gestart met de redding van de geiten. In enkele hokken had het stro tussen de geiten al gebrand. Toen de TS ter plaatse was heb ik de inzet met de eerste bevelvoerder besproken. Hij is gaan helpen met de evacuatie van de geiten en zijn aanvalsploeg is de brand gaan afschermen. In totaal zijn we zeker een uur bezig geweest om de dieren uit de stal te krijgen. Vak voor vak hebben we ze naar buiten gedreven, maar sommige vlogen ook weer terug de stal in. Als een geit terug de stal in liep, ging direct een hele groep erachteraan.’

BR20170102-93823P10-ZONNEPANELEN2
Medewerkers van het bedrijf en buurtbewoners helpen bij de evacuatie van de stallen.Fotografie: Nederweert 24

ontbranding dakplaten

Tijdens de reddingsoperatie houdt de bevelvoerder van het SIV het dak goed in de gaten. ‘De wind stond gelukkig de goede kant op. Het waaide van voor naar achter door de stal, waardoor de rook het pand uittrok. Wel zag je dat het isolatiemateriaal in de nokken begon uit te dampen.’ Bert Supheert, bevelvoerder van de eerste TS vult aan: ‘Overslag door de hitte in de dakpunten was mijn grootste angst. Met name aan de voorkant liep de temperatuur in de nokken hoog op. Daar begonnen de dakplaten te smelten en zagen we kleine brandjes ontstaan, maar blussen konden we niet. De geiten moesten er eerst uit.’

Als dat is gelukt begint de ladderwagen van buitenaf met het loshalen van de dakplaten en het blussen van de kleine brandjes. Van binnenuit wordt dat gedaan met twee hoge drukstralen. ‘Daarmee konden we de temperatuur naar beneden brengen. Vervolgens hebben we twee ventilatoren in de deuren geplaatst om meer luchtdruk te creëren, zodat we de brand in het achterste deel van de stal konden houden. Hoewel we aan de voorkant nog zeker twee tot drie uren bezig zijn geweest met het blussen van de brandjes en het slopen van de dakranden, lukte dat.’

BR20170102-93823P10-ZONNEPANELEN3
De zijkanten van de stallen zijn open.

Zonnepanelen

Als Officier van Dienst (OvD) Iwan Stultiens ter plaatse komt, zet hij de derde TS in op de stoplijn in de stal en de vierde op het blussen van de brand. De eerste twee TS’en en het SIV zijn dan nog bezig met de brandhaarden in het dak aan de voorkant van de stal. Daarnaast ziet Stultiens dat het dak van de stal van voor tot achter is voorzien van zonnepanelen. ‘Via de meldkamer heb ik een elektricien laten alarmeren. Hij heeft de spanning van de omvormers afgehaald. Helemaal stroomvrij zijn ze nooit, want ze blijven natuurlijk stroom opwekken. Met name waar het dak was doorgebrand en de bedrading bloot was komen te liggen, moesten we goed opletten’, legt de OvD uit. ‘Bovendien vreesde ik dat de panelen aan de achterkant van de stal, waar de brand uitslaand was, naar beneden zouden komen. Daardoor konden we de brand alleen van buitenaf bestrijden.’

Zodra de dakbranden onder controle zijn en ook duidelijk is dat de brand bij de stoplijn gehouden kan worden, weet Stultiens dat de inzet is geslaagd. ‘Vanaf dat moment was het een kwestie van het hooi uit elkaar trekken en afblussen. Met een kraan hebben we dat stukje bij beetje gedaan. Daar zijn we nog lang mee bezig geweest.’

Waterwinning

Waar normaal de waterwinning bij veel branden in het buiten-gebied een probleem op kan leveren, was dat bij deze brand niet het geval. ‘De eigenaar had twee geboorde putten laten aanleggen. Daar hebben we veel profijt van gehad’, vertelt Stultiens. ‘Daarnaast was op het erf ook een brandkraan. Ik heb nog wel twee waterwagens gevraagd, maar al met al konden we het met de geboorde putten prima redden.’

Leerpunten

De drie brandweerlieden kijken terug op een geslaagde inzet. ‘De dieren zijn allemaal gered en we hebben de brand in de stal weten tegen te houden’, aldus Stultiens. ‘Voor de eigenaar was het belangrijk dat we de melkmachines aan de voorkant van de stal konden behouden. De dieren moesten aan het einde van de dag gemolken worden, anders zouden ze alsnog komen te overlijden. Dat is gelukt. Natuurlijk heb je ook altijd leerpunten. Zo ben ik zelf tijdens de inzet vaak naar de bevelvoerders gelopen, dat waren grote afstanden. Een volgende keer kan ik beter alle bevelvoerders op een centraal punt bij elkaar roepen, dat werkt efficiënter. Tegelijkertijd geeft het je ook een beter beeld van waar de bevelvoerders mee bezig zijn.’

Frenken en Supheert hebben onder andere geleerd hoe ze geiten kunnen evacueren. ‘Dat was nog een hele klus. Op een gegeven moment hadden we door dat we dat het beste vak voor vak konden doen. De dieren die alleen terugliepen hebben we eerst met rust gelaten. De boer vertelde dat die vanzelf wel zouden volgen. Daarnaast ontdekten we dat we beter voor de geiten uit konden lopen in plaats van ze van achter op te jagen’, besluit Supheert.

‘Een ander groot leerpunt was dat het goed is om gebruik te maken van collega’s van andere diensten en van de buurtbewoners die in grote getalen kwamen helpen. Dit ontlast je eigen manschappen’, vult Frenken aan. ‘Zij hebben niet alleen met de evacuatie van de geiten geholpen, maar ook met het rollen van de slangen.’

BR20170102-93823P10-ZONNEPANELEN4
Terwijl de brandweerlieden aan de achterkant van de stallen de waterwinning opbouwen, komt een deel van het dak naar beneden.: Nederweert 24

Jildou Visser

Andere artikelen in deze aflevering