Hoogspanningskabels zorgen voor gevaar bij brand autosloperij

Hoogspanningskabels zorgen voor gevaar bij brand autosloperij

Visser, J.

Een grote brand bij autosloperij Maris in Groningen bezorgt de brandweer op 15 februari de nodige kopzorgen. Boven de brandende stapels autowrakken lopen hoogspanningskabels die bij de brand worden betrokken. Als na ruim anderhalf uur de spanning van de kabels af is, bestaat de angst dat de kabels beschadigd zijn en kunnen knappen. De ingezette eenheden moeten bovendien alles op alles zetten om te voorkomen dat de brand overslaat naar een naastgelegen stadsnomadenkamp.

BR201704-96360P10-MARIS
Boven de brandende stapels autowrakken lopen hoogspanningskabels. Fotografie Sander Graafhuis, 112Groningen.nl

Officier van Dienst (OvD) Thijs Zondag van Brandweer Groningen wordt die avond om 22.10 uur gealarmeerd voor een brand bij de autosloperij. ‘De locatie was bekend. Op het industrieterrein zitten meerdere van dit soort bedrijven. Er liggen altijd veel auto’s opgeslagen. De eerste bevelvoerder had dat goed in de gaten, want hij heeft direct een schuimblusvoertuig mee laten alarmeren.’ Zondag besluit met prio 2 naar het incident te rijden, in afwachting van het verdere berichtenverkeer van de eerste bevelvoerder. ‘Toen hij ter plaatse kwam en me vroeg of ik met prio 1 door wilde rijden wist ik genoeg. Dit was serieus. Achteraf gezien had zijn verzoek te maken met een opmerking in de kladblokregels van de Mobiele Data Terminal (MDT). Daar stond vermeld dat er gevaarlijke honden aanwezig waren. Gelukkig wist ik dat dat op het adres ertegenover was.’

Ter plaatse ziet Zondag dat aan de voorkant met de eerste TS ongeveer twaalf autowrakken zijn weggesleept om daarmee toegang te verschaffen tot de brand. Aan de achterkant van het terrein woedt de brand in een acht meter hoge stapel met autowrakken onder en naast de hoogspanningskabel. ‘Gelukkig heeft de eerste bevelvoerder direct het gevaar van die kabel erkend en bij de meldkamer TenneT, de netbeheerder, laten alarmeren. Hij heeft het schuimblusvoertuig op gepaste afstand van de brand ingezet en een manschap het naastgelegen terrein laten verkennen. Ik wist dat stadsnomaden op dat terrein woonden en het behoorlijk uitgestrekt was. Lopend zou het te lang duren, dus ben ik met mijn voertuig rijdend het terrein op gegaan’, vertelt de OvD.

BR201704-96360P10-MARIS2
De volgende ochtend wordt nog nageblust. Fotografie: Ginopress

Stadsnomaden

Op het terrein van de stadsnomaden constateert Zondag dat de brand woedt in een hoek die grenst aan enkele caravans en schuren van de stadsnomaden. ‘Het was alles behalve onder controle. Ik heb opgeschaald naar middelbrand met een extra hoogwerker en een TS. De kans op overslag was groot. Ik wist dat zodra de caravans en schuren bij de brand betrokken zouden worden, het waarschijnlijk een onbeheersbare brand zou worden. Het stadsnomadenterrein is namelijk dicht bebouwd. Alle caravans en schuren zijn aan elkaar gespijkerd met ertussen smalle wegen. Alles staat er kris kras door elkaar. Als een deel bij de brand betrokken zou raken zou het vuur zo het terrein over kunnen lopen.’ Hij laat het terrein ontruimen.

Zodra de TS en hoogwerker ter plaatse komen, duurt het nog even voordat ze daadwerkelijk kunnen worden ingezet. Zondag: ‘Het was een uitdaging om een opstelplaats te creëren. Uiteindelijk hebben we een toegangshek geforceerd en de voertuigen opgesteld op ongeveer veertig tot vijftig meter afstand tot de brandende bult autowrakken.’ Op de scheiding tussen de brand en het stadsnomadenterrein is ook een waterkanon ingezet. ‘Ondanks de goede afscherming is uiteindelijk toch een van de caravans van de stadsnomaden bij de brand betrokken geraakt. Tijdens de brand heb ik dat niet gezien. Ik zag het de volgende ochtend pas.’

BR201704-96360P10-MARIS3
De inzetplattegrond van de eenheden. Fotografie: Veiligheidsregio Groningen

Hoogspanningskabel

Hoewel TenneT al vrij snel na de start van het incident aangeeft dat de spanning van de hoogspanningskabel is afgehaald, duurt het nog zeker anderhalf uur voordat de brandweerlieden ter plaatse die zekerheid hebben. ‘Nadat de stroom was afgesloten, moest het eerst nog geaard worden om het ook echt zeker te weten. Na anderhalf uur konden we dus pas het schuimblusvoertuig op het terrein van de autosloperij dichterbij de brand plaatsen’, vertelt Zondag. Wel moet hij dan nog rekening houden met de mogelijkheid dat de kabels kunnen knappen. ‘De hoogspanningskabels waren bij de brand betrokken geraakt. Er was een kans dat ze zouden breken. Er staat vier ton trekkracht op, dat brengt dus een risico met zich mee waardoor je alsnog een veiligheidszone van vijftien meter vanaf de buitenste draad in stand moet houden.’

Effectgebied

Als Zondag van de OvD-Politie doorkrijgt dat zowel het Bastionhotel in de stad als het cellencomplex last hebben van de heftige rookontwikkeling, besluit hij GRIP1 af te geven. ‘In het effectgebied hebben we de meetplanorganisatie ingezet en met NL Alert de omwonenden gewaarschuwd. Het cellencomplex is overgeschakeld op interne luchtcirculatie, maar dat kunnen ze niet oneindig lang volhouden. Als ze in de ochtend nog steeds last hadden van de rook, moesten ze worden ontruimd. Dat is op de achtergrond door de politie voorbereid.’

Brand meester

Na ongeveer 2,5 uur hebben de brandweerlieden de brand onder controle. De inzet van drie waterkannonnen met de benodigde worplengte heeft ervoor gezorgd dat de brand beperkt is gebleven tot de stapel van ongeveer driehonderd autowrakken. Met een kraan wordt de brandende stapel autowrakken langzaam uit elkaar getrokken en afgeblust. ‘Ik heb toen niet het sein brand meester gegeven. In mijn hoofd wel, maar ik heb het niet uitgesproken. Een leerpunt. Een ander leerpunt is de aflossing. Het was voor alle eenheden een behoorlijk intensieve inzet, maar we hebben pas afgelost op het moment dat de beroeps normaal gesproken hun ploegwisseling doen, om 8.00 uur. Vanaf 22.00 uur waren ze al bezig. Dat moet een volgende keer anders’, blikt de OvD terug.

Als de brand de volgende dag volledig is geblust en de medewerkers van TenneT de hoogspanningskabel inspecteren, constateren ze dat deze niet zijn beschadigd. Zondag: ‘Hoe dat kan is een raadsel, want ze zijn echt bij de brand betrokken geraakt. We zijn daarover nog in gesprek met TenneT, zodat we ook voor volgende incidenten weten wat de kabels kunnen hebben en wat de risico’s zijn als ze bij een brand betrokken raken.’

Risicobeheersing

Naast de gesprekken die met TenneT worden gevoerd, wordt ook met de afdeling risicobeheersing goed gekeken naar de inrichting van het stadsnomadenterrein. ‘Vanuit het oogpunt van brandveiligheid kun je vraagtekens plaatsen bij hoe dit terrein is ingericht. Er zijn grote bouwsels aan elkaar en dicht naast elkaar geplaatst zonder dat de betreffende instanties eraan te pas zijn gekomen. Als hier een serieuze brand uitbreekt, is die niet te houden’, aldus Zondag. ‘Met de gemeente zijn we aan het inventariseren of daar iets aan veranderd kan worden.’

Andere artikelen in deze aflevering

Inschrijving Jan van der Heydenprijs geopend

Innovaties en vernieuwende ideeën kunnen tot 1 mei worden ingezonden voor de Jan van der Heydenprijs van Brandweer Nederland. Deze prijs is bedoeld om innovaties te stimuleren en bestaat uit een geldb...