Versterk de veerkracht voor aanpak ongekende crises

Versterk de veerkracht voor aanpak ongekende crises

In opdracht van het Veiligheidsberaad hebben het IFV en Crisisplan onderzoek gedaan naar de gevolgen en aanpak van ongekende crises. Hierbij valt te denken aan een grootschalige cyberverstoring, de uitbraak van (nieuwe) infectieziekten of de gevolgen van extreem weer. Het onderzoek concentreert zich op maatschappelijke ontwrichting als mogelijk effect van een dergelijke crisis. ‘Om de kans op maatschappelijke ontwrichting zo klein mogelijk te houden adviseren wij de veiligheidsregio’s te investeren in verschillende vormen van veerkracht’, aldus lector Crisisbeheersing Menno van Duin.

‘De overheid bereidt zich voor op vele soorten crisisscenario’s, maar wat nu als het scenario anders is en misschien wel groter is dan verwacht? Als er zelfs maatschappelijke ontwrichting kan ontstaan? Wij hebben onderzocht wat de oorzaken, dynamiek en effecten van maatschappelijke ontwrichting zijn en hoe veiligheidsregio’s zich daarop het beste kunnen voorbereiden. Dit hebben we gedaan aan de hand van een fictief cyberscenario’, vertelt Arjen Boin van Crisisplan.

De onderzoekers stellen dat de aanpak die tijdens gewone crises doorgaans werkt averechts kan werken wanneer sprake is van maatschappelijke ontwrichting. Van Duin: ‘Maatschappelijke ontwrichting vraagt om een gezamenlijke, specifieke aanpak door lokale, regionale en landelijke overheden. Het is een aanpak die op veerkracht is gebaseerd. We hebben drie vormen van veerkracht onderscheiden: bestuurlijke veerkracht, institutionele veerkracht en maatschappelijke veerkracht. Overigens kunnen deze vormen van veerkracht breder, dus niet alleen bij dreigende ontwrichting, waardevol zijn.’

Aanbevelingen aan veiligheidsregio’s

De onderzoekers adviseren de regio’s om expliciet in gesprek te gaan over de wenselijkheid van het versterken van de veerkracht. Daarbij gaat het zowel om bestuurlijke veerkracht waar bestuurders en operationeel leiders met opleidingen, trainingen en oefeningen beter op worden toegespitst, als maatschappelijke veerkracht. Bij die laatste kan gedacht worden aan het structureel in beeld brengen van de vrijwilligersnetwerken en wat hun bereidheid is tot deelname aan activiteiten op het gebied van preparatie, respons en nafase. Daarnaast wordt geadviseerd om de detectie en monitoring te verbeteren, zodat de gevoelstemperatuur van de samenleving als reactie op de uitval van voorzieningen beter geduid kan worden. En planningscapaciteiten moeten goed worden doordacht, zodat ook een nulmeting veerkracht en een programmaplan versterken veerkracht kunnen worden ontwikkeld.

Andere artikelen in deze aflevering

Van brandonderzoek naar incidentonderzoek

Brandbestrijding vormt slechts een deel van de taken van de brandweer. Vanuit die wetenschap wil de landelijke vakgroep brandonderzoek van Brandweer Nederland kijken of ze brandonderzoek kunnen verbre...