Groot materieel ingezet bij brand schrootverwerker Den Bosch

Groot materieel ingezet bij brand schrootverwerker Den Bosch

Visser, J.

Dat ieder incident anders is, bewijst een zeer grote brand bij een schrootverwerker in Den Bosch. Brandweerlieden uit Veiligheidsregio Brabant-Noord zijn in de loop der jaren al meerdere keren uitgerukt voor broei bij het bedrijf. Ditmaal treffen de eerste eenheden een enorme vuurzee aan en moeten ze alles op alles zetten om overslag te voorkomen. De brand woedt uiteindelijk bijna twee dagen en er wordt met blusboten, twee helikopters en schuimblusvoertuigen ingezet om de brand te bestrijden.

Fotografie Bart Meesters

Het is rond half 5 in de ochtend van 9 maart als eerste bevelvoerder Michel Kats wordt gealarmeerd voor een brand in een schrootberg. ‘Daar gaan we weer’, denkt Kats. ‘Ons korps is al meerdere keren bij dit bedrijf geweest. Vaak gaat het om broei in bergen schrootafval. Het zijn incidenten met veel werk en weinig resultaat.’ Dat het dit keer anders is, ontdekt hij al snel als hij contact opneemt met de meldkamer. ‘Vanaf de snelweg was gemeld dat er vlammen te zien waren uit een grote berg afval. Dan weet je dat je te maken krijgt met een totaal ander incident.’

Zodra de eerste TS de straat inrijdt, schaalt Kats op naar middelbrand en laat hij een groot watertransport ter plaatse komen. ‘Bij dit bedrijf hebben we nog nooit eerder zo’n vlammenzee gezien. In een berg oud ijzer van ongeveer honderd bij honderd meter en 25 meter hoog brandde het van onder tot boven.’ Als de eerste TS ter plaatse komt, zijn er al vrij snel medewerkers die de poort openmaken. Zij laten de eerste bevelvoerder weten dat de kraan die op het terrein staat pas twee weken oud is en vragen hem deze te redden. ‘Een grote uitdaging. De bult schroot lag in een U-vorm. In het midden stond de kraan om het oud ijzer vanaf de bult in de shredder te deponeren’, vertelt Kats. In eerste instantie besluit hij met waterkanonnen in te zetten op de kraan. ‘Ik heb daarnaast medewerkers van het bedrijf de opdracht gegeven om de schrootbult richting de shredder, die nog niet brandde, weg te graven. Op die manier wilde ik voorkomen dat ook de shredder bij de brand betrokken raakte.’ De tweede TS zet Kats aan de andere zijde in, op het voorkomen van overslag naar het kantoorpand.

image1.jpeg
Vanaf het terrein van het bedrijf kan de brand slechts van twee kanten worden bestreden.

Meer materieel

Ook Officier van Dienst (OvD) Sjors van Geffen is verrast door wat hij ziet als hij ter plaatse komt. ‘Aanrijdend hoorde ik niet veel schokkends. Het enige dat me te denken gaf was dat de eerste bevelvoerder het groot watertransport had gealarmeerd. Hoewel je probeert om in je hoofd een nieuw incident aan te maken, houd je toch de ervaringen die je hebt in je achterhoofd. Ik zat toen dus nog in de film dat we de vlammen eraf zouden halen en het dan konden overdragen aan het bedrijf. Natuurlijk houd je rekening met andere scenario’s.’

Ter plaatse ziet Van Geffen dat de brand er fors in zit en dat hij wel degelijk te maken heeft met een ander scenario. ‘Tijdens de verkenning werd het me al snel duidelijk dat we deze brand niet offensief konden blussen en defensief moesten blijven inzetten. Daarbij zag ik in eerste instantie drie zwaartepunten. We moesten overslag naar de kraan, de kantoorpanden en de lopende band van de shredder voorkomen. Die laatste stopte in de berg afval, dus daar lag ook een uitdaging.’ Op basis van die informatie schaalt Van Geffen op naar grote brand met twee schuimblushaakarmbakken. ‘Het was me duidelijk dat het een langdurige inzet zou worden en dat we meer materieel nodig hadden. Al konden we op het terrein ook niet veel TS’en kwijt.’ Kort na de opschaling komt er een vierde zwaartepunt bij. ‘Op ongeveer vijf meter van de brandende berg stond een stelling met gasflessen met zuurstof, gas en acetyleen. Die hebben we met de derde TS afgeschermd. De vierde TS heb ik ingezet als ondersteuning voor de eerste TS.’

Blusboten

Na enkele uren brandt de berg nog behoorlijk. Van Geffen realiseert zich dan dat het slechts mogelijk is om de brand van twee kanten aan te pakken. De schrootberg is in een hoek opgestapeld langs twee zijdes van de kade. ‘Het werd steeds duidelijker dat we een groot probleem hadden. De beste optie om het incident onder controle te krijgen was door de berg uit elkaar te trekken en af te blussen, maar dat was niet mogelijk. Er zat te veel hitte in. Die moesten we eruit krijgen, maar dat ging niet lukken met de TS’en en waterkannonen die we erop hadden ingezet. Verder opschalen naar een tweede peloton was ook geen optie, die kon ik op het terrein nergens kwijt.’ Om te adviseren over de inzet wordt rond kwart over acht die ochtend het Ondersteuningsteam Brandweer (OTB) gealarmeerd. Zij schakelen enkele experts in om advies te geven over de brandbestrijding. ‘Zij gaven het advies dat we er vooral veel water op moesten brengen om de hitte eraf te krijgen.’

Om de brand ook vanaf de waterkant te bestrijden, bestelt Van Geffen de blusboot uit Gelderland-Zuid. ‘Ik ben ook centralist. Vanuit die functie weet ik goed welk materieel we in de eigen regio en in de omliggende regio’s hebben. Ik wist dus dat we die na anderhalf uur ter plaatse konden hebben.’ In de loop van de ochtend wordt ook de blusboot uit Zuid-Holland Zuid besteld. Van Geffen: ‘Met de blusboten konden we goed bij de brand. We zagen dat de inzet van de eerste blusboot significant effect had, maar die kon natuurlijk niet beide zijden bestrijken. Daarom hebben we de tweede blusboot voor de tweede zijde gealarmeerd.’

Vervuild bluswater

De inzet is er die ochtend op gericht om met het opbrengen van veel water zoveel mogelijk hitte eruit te krijgen. En dan wordt het CoPI geconfronteerd met een nieuw probleem. Het waterschap wilde het bluswater bemonsteren, maar zou die uitslag pas aan het eind van de middag hebben. Dat betekende dat we het bluswater ergens moesten opvangen. Het waterschap had een buffer voor rioolwater waar we het tijdelijk in konden opslaan, maar die was beperkt. Vanaf dat moment konden we maximaal 25 kuub water per minuut gebruiken, anders raakte de buffer te snel vol. Ik was continu aan het rekenen. We maakten gebruik van twee dompelpompunits die vijfduizend liter water per minuut oppompten voor de TS’en, de waterkannonnen van de hoogwerkers en schuimblusvoertuigen gebruikten zeker tien kuub per minuut, de blusboot uit Gelderland-Zuid zou zeven tot acht kuub gebruiken en die uit Zuid-Holland Zuid heeft een maximaal vermogen van achttien kuub water per minuut. Vanaf het moment dat die ter plaatse was, konden we dus niet constant op volle kracht blussen.’

image2.jpeg
Aan de achterzijde van het gebouw woedt de brand, daarbij komt veel rook vrij.

Op elkaar geperst

Zelfs met de inzet van de blusboten, staan de eenheden nog steeds voor een uitdaging. Kats: ‘De stapel was zo compact. Er lagen minimaal twee- tot driehonderd geperste autowrakken dicht op elkaar gestapeld. We konden er met het water niet goed doorheen dringen en dus kregen we de hitte en het vuur er niet goed af. Daar kwam bij dat we, ondanks de inzet van de blusboten, niet het volledige oppervlakte van de schrootberg konden bereiken.’ In overleg met de Hoofdofficier van Dienst (HOvD) starten rond drie uur die middag de helikopters met een waterbucket te vliegen. Het doel is om vanuit de lucht water te brengen op de delen van de brandende berg die met de TS’en en de blusboten niet kunnen worden bereikt. ‘Vanuit de helikopter kunnen ze tien keer per uur ongeveer acht kuub water opbrengen. In hoeveelheid is dat beperkt, maar dat konden we wel opbrengen op de plaatsen waar we niet bij konden komen.’

image3.jpeg
Met het kanon wordt geprobeerd om overslag te voorkomen.

Afblussen

Rond half vier die middag wordt Van Geffen afgelost. Het effect van de inzet met de blusboten en helikopter wordt dan zichtbaar. Langzaam maar zeker nemen de vlammen en de hitte af. ‘Eigenlijk heb ik me te laat laten aflossen. Het was mijn eerste zelfstandige inzet als OvD. Een leerpunt, volgende keer eerder zorgen voor mijn eigen aflossing.’

Vanwege de afnemende vlammen en hitte wordt het mogelijk om van tactiek te veranderen. Zo kan worden gestart met het afgraven van de schrootbergen en het onderdompelen van het brandbare materiaal in met water gevulde containers. In de avond wordt ook de inzet van de blushelikopters beëindigd. Stukje bij beetje worden delen van de berg afgegraven en ondergedompeld. Het realistische scenario is dan dat de schroothopen nog dagen branden. In de praktijk is de brand na anderhalve dag uit. Hiermee is de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk beperkt.’


image4.jpeg
Het is lastig om met het water door te dringen tot de geperste autowrakken.

Leerpunten

Kats en Van Geffen kijken terug op een bijzonder incident met de nodige leerpunten. ‘Mijn beginfilm klopte niet. Dat is wel iets om een volgende keer alert op te zijn. Nieuwe incidenten kunnen totaal anders zijn dan de incidenten waarvoor je eerder bent ingezet’, aldus Kats. ‘Daarnaast moet ik alert zijn op de aanwezigheid van medewerkers van een bedrijf. Voordat ik er erg in had, zat in de beginfase al een van de medewerkers in de kraan om deze van de brand weg te draaien. Het was veel te heet en onveilig. Personeel doet in de onwetendheid soms dingen die we liever niet willen. Daar moet ik alerter op zijn.’

Daarnaast is Kats benieuwd wat er zou zijn gebeurd als ze de stapel gewoon hadden laten branden. ‘We hebben veel materieel ingezet en ook veel bijzonder materieel, maar ik durf niet te zeggen dat we de brand ook echt hebben geblust. Het kan ook zijn dat de brandstof op was. Ik ben trots dat het is gelukt om de kraan te behouden. Die stond bijna middenin de brand en begon op een zeker moment ook uit te dampen, maar we hebben deze weten te behouden.’

Van Geffen neemt mee dat hij een volgende keer eerder een tweede OvD ter plaatse kan laten komen. ‘Het terrein was ontzettend groot. Met z’n tweeën kun je het opsplitsen, dat geeft meer rust. En ik moet, zeker in de beginfase, leren een moment te pakken waarop ik alle bevelvoerders bij elkaar heb. Nu is dat er door alle drukte en hectiek bij ingeschoten waardoor bevelvoerders niet direct een totaalbeeld hebben gehad van het hele incident.’ Daarnaast adviseert hij andere leidinggevenden in het land ook gebruik te maken van het materieel dat beschikbaar is, ook uit omliggende regio’s. ‘Met de interregionale samenwerkingsverbanden is dit goed geborgd. Wij hebben er echt profijt van gehad.’

image5.jpeg
Met blusboten en helikopters met een waterbucket wordt geprobeerd de hitte uit de brandende schrootberg te krijgen.



Andere artikelen in deze aflevering

Onderwerpen in ontwikkeling

Eén onderwerp heeft al ruim een jaar lang de hoofdrol: het coronavirus. Lockdown, quarantaine, routekaarten en vaccinatiestrategie zijn doorgedrongen tot onze woordenschat en het gaat er natuurlijk oo...