Werven en selecteren: online, coronaproof en regionaal

Werven en selecteren: online, coronaproof en regionaal

Schat, E.

De werving van brandweervrijwilligers lag vorig jaar voor een deel stil als gevolg van de lockdowns, maar brede online campagnes werpen nu hun vruchten af. De slagkracht van campagnes wordt verhoogd doordat nu veel regionaal wordt opgepakt. Ook binnen de werving van beroepskrachten worden creatieve oplossingen gezocht voor grote groepen sollicitanten.

Brandweer Twente voelt zich nauwelijks beperkt door de coronamaatregelen in de werving en selectie van nieuwe vrijwilligers. ‘We hebben creatieve oplossingen bedacht’, laat Maike Effing weten. Zij is vakspecialist operationele voorbereiding en vanuit repressie betrokken bij de wervingscampagne die in februari startte. ‘De wervingscampagne was volledig digitaal, maar ook voor corona was dat al grotendeels al zo. Wat niet kon dit keer is geïnteresseerden langs laten komen op de kazernes en de informatieochtend die altijd fysiek wordt gehouden, die was nu digitaal.’ Ook de selectiedagen moesten coronaproof worden gemaakt. ‘Deze vinden plaats op ons oefencentrum, veel in de buitenlucht en de onderdelen zijn aangepast om ze sluitend te maken bij de coronamaatregelen.’

Het aantal sollicitaties is toegenomen, laat HR-adviseur Annemarie Nijhuis weten. Zij stuurt de werving van vrijwilligers vanuit HR aan. ‘Voor zover we op dit moment kunnen beoordelen ziet het aantal geschikte kandidaten er goed uit en hebben we onze selectiedagen redelijk volgepland.’ Brandweer Twente zet tijdens de campagne ook in op het werven van flexwerkende vrijwilligers, vrijwilligers die gemiddeld twee dagen per week hun werkplek op een kazerne hebben en in geval van nood uitrukken. Op dit moment zijn drie mensen met deze functie in dienst.

image1.jpeg
Noord-Holland Noord spreekt ook de oudere vrijwilliger aan

Fotografie: Veiligheidsregio Noord-Holland Noord

Werving is vitaal proces

Ook in Noord-Holland Noord is de werving van vrijwillige brandweerassistenten voor Bergen, Dirkshorn, Groet, Limmen en Schoorl, een succes. ‘De regio heeft alles uit de kast gehaald. En de functie speelt mee, je hebt maar een half jaar opleiding nodig’, vertelt Vicky Smit, projectleider van het project Brandweerassistent van Brandweer Noord-Holland Noord.

De regio ondervond weinig last van de coronamaatregelen, want de campagne is vooral via sociale media, kranten en sandwichborden gedaan. ‘Ook hebben leden van de posten briefjes door de bus gedaan van mensen van wie ze dachten: die is geschikt, maar hij of zij weet dat zelf nog niet.’ Ook een coronaproof bezoek aan de reddingsbrigade wierp vruchten af. ‘Ook omdat dat qua vakbekwaamheid minder belastend is en dus een mooie aanvulling kan zijn.’

Fotografie: Brandweer Twente

image2.jpeg
Campagnemateriaal van Brandweer Twente.

De boodschap in de campagne is volgens Smit belangrijk. ‘Als je zegt: “word vrijwilliger” dan doet dat een ander beroep op iemand dan wanneer je zegt: “Jij bent nodig!” “O waarvoor dan?”, hoor je mensen denken. Het doet ook een beroep op de hulpvaardigheid die brandweermensen kenmerkt.’ Ook is geprobeerd om vijftigplussers aan te spreken op hun mogelijke idee dat ze te oud zouden zijn voor de functie van brandweerassistent.

De selectieprocedure gaf volgens Smit wel enige hoofdbrekens vanwege de coronamaatregelen. ‘Je wilt de 61 geïnteresseerden die zich melden wel zien, maar ze allemaal uitnodigen of een één-op-één gesprek is niet haalbaar. ‘Het management heeft toen aangegeven dat het werven van vrijwilligers een vitaal proces is dat gewoon door moet gaan.’ Er zijn zes bijeenkomsten gehouden met kleine groepjes waarin de brandweer onder meer heeft verteld wat de functie van brandweerassistent inhoudt.’ De regio kijkt tevreden terug op de campagne. ‘We zijn best trots. Het doel was om drie vrijwilligers voor iedere van de vijf posten te werven, maar het zijn er uiteindelijk in totaal 28 geworden. In de zomer zijn ze al klaar met de opleiding.’

Selectie kleiner maken

In september heeft Brandweer Groningen als het goed is negen beroepskrachten in dienst, die naar aanleiding van de in maart gestarte campagne zijn geworven. In deze beginfase vormen coronamaatregelen geen probleem, omdat de campagne voornamelijk online plaatsvindt. ‘Alleen het flyeren dat de brandweer normaal gesproken doet in bijvoorbeeld buurthuizen of zwembaden viel dit keer af door corona’, vertelt Tom Sjonger, ploegchef van een van de drie beroepsploegen in de stad.

Ongeveer zeshonderd geïnteresseerden solliciteerden. Een behoorlijk aantal, dat normaal gesproken naar informatiebijeenkomsten in twee dagdelen op de kazerne zouden komen. ‘Dat hebben we nu via informatiewebinars gedaan’, aldus Sjonger. ‘Zes keer honderd mensen, zo was het idee. Uiteindelijk kwamen ongeveer driehonderd opdagen, dat aantal viel me een beetje tegen in verhouding met het aantal mensen dat zich had opgegeven.’

Voor de volgende stap vroeg Sjonger rond bij andere beroepskorpsen zoals Leeuwarden en Haaglanden, hoe zij tijdens corona de werving en selectie vorm geven. ‘Pre-corona begonnen wij namelijk de selectie met een fysieke fitheidstest onder ongeveer tweehonderd mensen. Dat is vanwege de coronamaatregelen niet handig.’ Om de groep kleiner te maken is een verdere selectie gemaakt door mensen hun cv en een fotocollage in te laten sturen. Sjonger: ‘Hierop kunnen ze laten zien dat ze over fitheid, technische vaardigheden, zwemvaardigheid en eventueel duikvaardigheid beschikken. Vanuit het cv en de fotocollage maken we dus een inschatting of iemand kans maakt om de fysieke testdag te halen. Dit in plaats van iedereen mee te laten doen aan die test. Dit maakt de groep sollicitanten snel kleiner, wat handig is met betrekking tot corona, maar wel minder objectief.’

image3.png
De werving van beroepskrachten in Groningen.

Fotografie: Veiligheidsregio Groningen

Ongeveer honderd mensen worden geselecteerd voor de fysieke test. Sjonger: ‘Dat doen we tijdens twee dagen in groepjes van vier die gescheiden van elkaar lopen. Dit vraagt behoorlijk wat organisatie.’ 24 van hen mogen meedoen aan een outdoor programma dat vooral kijkt naar persoonlijkheidskenmerken zoals samenwerking, doorzettingsvermogen en oplossingsgerichtheid. Sjonger hoopt dat de coronamaatregelen tegen die tijd niet meer gelden. ‘Maar de organisatie die we hiervoor inhuren heeft wel een draaiboek hiervoor, dus het kan hoe dan ook doorgaan. In september gaan onze nieuwe collega’s dan aan de slag.’

Vrijwilligers Groningen

Aan de werving van nieuwe vrijwilligers in de regio Groningen moest hard worden getrokken, want die was vorig jaar stil komen te liggen als gevolg van corona. ‘Zeker van maart tot aan de zomer gebeurde er weinig’, vertelt vakspecialist brandweerzorg en vrijwilliger bij de post Hoogezand Arjan Miedema. ‘In het najaar moest er dus echt wat gebeuren, want via mond-tot-mond kregen we nauwelijks nieuwe mensen binnen. En ieder jaar is er ongeveer zeven procent verloop.’ De regio telt ongeveer 750 vrijwilligers op 37 posten en twee beroepskazernes.

image4.png
De succesvolle campagne van de regio Groningen.

De regio besloot het werven dit keer regionaal op te pakken in plaats van het grotendeels aan de posten zelf over te laten. Een brede campagne werd ingezet, met sociale media, advertenties in kranten, banners en borden langs wegen en radiospots. ‘Vooral sociale media hebben een groot bereik. We weten dat de meeste van onze kandidaten dit hebben gezien.’ In twee maanden tijd meldden zich 202 geïnteresseerden, waarvan 103 coronaproof op gesprek zijn gekomen bij de posten. ‘Het doel om veertig tot zestig mensen te krijgen is ruimschoots gelukt, hier zijn we heel blij mee.’ In februari zijn de fysieke testen op de reguliere ppmo-baan geweest. Miedema: ‘Een succes dus. Ik denk dat het effectief is om de krachten te blijven bundelen en deze manier van werven jaarlijks toe te passen.’

Werven voor 31 posten

Ook regio Zuid-Holland Zuid pakt de werving en selectie van vrijwilligers voor het eerst meer regionaal aan. ‘Tot nu toe deden al onze 31 posten het op hun eigen manier, al was het aanstellingstraject natuurlijk wel landelijk. Nu we wilden het meer integraal en efficiënt aanpakken. Het werk is immers overal hetzelfde. Hiervóór moest je 31 keer een werving doen, nu kun je in theorie één keer werven voor 31 posten’, vertelt communicatieadviseur Gerben van den Boom. ‘Nu richten we ons specifiek op acht posten.’

image5.jpeg
De vrijwilligers van Zuid-Holland Zuid zetten zich in om nieuwe collega’s te werven.

Fotografie: Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

Als de campagne via onder andere sociale media, de website gajijbijdebrandweer.nl en gemeentelijke digitale informatiezuilen twee weken onderweg is, melden zich al honderd geïnteresseerden aan. ‘En er zullen nog meer bij komen komende twee weken.’ De campagne was als gevolg van de coronamaatregelen bijna helemaal online. ‘Een aantal vrijwilligers deelde wel flyers uit bij een supermarkt. Daar is geen ruchtbaarheid aan gegeven van tevoren, om niet te veel mensen te lokken.’

Verwachtingsmanagement

De kandidaten die zich aanmelden krijgen eind april een presentatie via een livestream, met de mogelijkheid om vragen te stellen. ‘Vervolgens kunnen ze meekijken op de posten tijdens de oefenavonden die voorzichtig weer worden opgestart. Kijken of het wederzijds klikt en past vinden we belangrijk.’ Ook tijdens de livestream wordt volgens Van den Boom heel bewust aan verwachtingsmanagement gedaan. ‘Wat verwachten wij? En wat kun je van ons verwachten? Zo voorkom je ook dat mensen later alsnog afhaken.’

Het uithoudingsvermogen, fysieke gesteldheid en technisch inzicht van de overgebleven kandidaten wordt tijdens de selectietestdag getest, onder andere door middel van coopertest. ‘We benadrukken wel dat vrijwel alle onderdelen te trainen zijn, zoals de coopertest en de zwemvaardigheid.’ Coronamaatregelen vragen hier slechts kleine aanpassingen. ‘Je kunt in kleine groepjes werken.’ Na een evaluatie van de pilot wordt gekeken in hoeverre de regionale werving eventueel nog bijgeschaafd moet worden. ‘Zijn de eisen niet te zwaar? Daarom is het nog een pilot, maar deze manier van werven en selecteren bevalt goed.’

Andere artikelen in deze aflevering