ECPR redt levens

ECPR redt levens

Lamers, R.

met een helpende hand van de brandweer

Extracorporale-cardiopulmonale reanimatiedienst is een mondvol, maar met – afgekort – ECPR kunnen meer levens worden gered van een hartstilstand. Momenteel loopt er een pilot. De brandweer, die vaak eerder ter plaatse is, kan een handje helpen. Vijf vragen aan Dinis dos Reis Miranda, intensivist bij het Erasmus MC, MMT-arts en trekker van deze pilot.

DOOR RENÉ LAMERS

1 Wat is ECPR precies?

‘Bij ongeveer de helft van de mensen komt zelfs na meer dan twintig minuten reanimeren de circulatie van bloed en zuurstof niet vanzelf op gang. De kans op overleven is dan zeer gering, zo’n 10%. In deze pilot kan ook het Mobiel Medisch Team gealarmeerd worden als er bij 112 een melding van een hartstilstand binnenkomt. Dit team bestaat uit een gespecialiseerde arts en gespecialiseerde verpleegkundige. Zij vliegen op de traumahelikopter (Lifeliner) en hebben een mobiele hart-longmachine mee. Zij ondersteunen ter plaatse het ambulancepersoneel bij de behandeling. Bij ECPR worden met een kleine operatie via de lies twee buisjes net vóór het hart en net na het hart geplaatst. Het zuurstofarme bloed wordt dan opgezogen, van zuurstof voorzien in de kunstlong buiten het lichaam en via de ader na het hart weer teruggegeven aan de patiënt.

Bij deze pilot gaat het om mensen van vijftig jaar of jonger die na twintig minuten reanimeren nog steeds geen eigen hartactie hebben, zo’n vierhonderd mensen per jaar. De helft haalt het ziekenhuis, de andere helft niet.’

2 Wat is er zo bijzonder aan deze pilot?

‘Tot nu werd deze operatie alleen in gespecialiseerde ziekenhuizen gedaan en werd de patiënt al reanimerend naar het ziekenhuis vervoerd. Nu gaat het team van de traumahelikopter deze operatie prehospitaal uitvoeren. Doordat de traumahelikopter een veel groter bereik heeft, is deze therapie voor heel Nederland beschikbaar, in plaats van alleen in de directe omgeving van zeer gespecialiseerde ziekenhuizen. We verwachten dat we daarmee de overlevingskans verhogen van 10% naar 30%. De vier landelijke traumahelikopters (die in Rotterdam, Amsterdam, Nijmegen en Groningen staan) gaan de pilot uitvoeren. We werken met een pilotgroep en een controlegroep. De pilotgroep gaat met ECPR op pad, de controlegroep zonder. Het is nog te vroeg om al conclusies te trekken, want we hebben nog maar vijf oproepen gehad. In de beginfase zal het aantal overlijdens toch nog hoger liggen. Je moet eerst leren de training in praktijk te brengen, en daarvoor heb je meer praktijkgevallen nodig. Uiteindelijk denken we op die 30% overlevingskans voor mensen jonger dan vijftig jaar te kunnen komen.’

3 Wat wordt er van de brandweer verwacht?

‘Belangrijkste is dat de Basic Life Support (BLS), optimaal is. De reanimatie moet goed zijn, want anders werkt ECPR niet. Ook is het belangrijk dat je tijdens de reanimatie niet afgeleid raakt door de operatie, zodat die goed blijft gaan. Ik kan me best voorstellen dat je geneigd bent om te kijken wat er gebeurt. We hebben een instructievideo gemaakt voor brandweerlieden, zodat ze weten wat ze kunnen verwachten. Wanneer het hartmassageapparaat LUCAS en de beademingsapparatuur zijn aangesloten, vragen we de politie en de brandweer om voor een veilige werkplek te zorgen door mensen op afstand te houden. Tot slot zullen we misschien een brandweerman of -vrouw vragen om bij ontluchting van de hartlongmachine de ontluchtingszak vast te houden.’

4 Kleven er voor brandweerlieden voor- en nadelen aan ECPR?

‘Groot voordeel is dat je als team werkt. Hoe mooi is het dan wanneer je succes hebt. Het is namelijk verschrikkelijk als je iemand op straat achter moet laten, met familie of vrienden erbij. Ik weet nog hoe bij een incident iedereen, ook politie en brandweer, zag hoe het bloed snel door de hartlongmachine ging stromen. Iedereen juichte: ‘We hebben het samen gedaan!’ Nadeel is dat áls het mislukt, het drie keer zo rot aankomt.’

22_BB05_Interview ECPR.html-image1
Dinis dos Reis Miranda, anesthesioloog-intensivist en trekker van de pilot.

5 Hoe nu verder?

‘De pilot loopt nog zo’n twee jaar. Daarna gaan we de resultaten analyseren en publiceren. Stel dat de kans van overleven van 10% naar 30% gaat, moeten we kijken of we de leeftijdsgrens kunnen uitbreiden. We zullen waarschijnlijk dan ook de MMT- en IC-capaciteit anders moeten gaan organiseren.’

Andere artikelen in deze aflevering

Een verwoestend trio

Het was een verwoestend trio: Dudley, Eunice en Franklin. De drielingstorm op 18, 19 en 20 februari liet een spoor van vernieling achter en zorgde voor een ongekende belasting