Van tig sleutels naar snelle toegang

Van tig sleutels naar snelle toegang

Ellen Schat

Bij een spoedmelding op een afgesloten terrein ging tien jaar geleden regelmatig kostbare tijd verloren wanneer een slagboom de doorgang versperde. Met SOS Toegang is dat verleden tijd. Bijna alle Regionale Ambulance Voorzieningen (RAV’s) werken ermee, Brandweer IJsselland en Flevoland hebben het systeem volledig geïmplementeerd en veiligheidsregio’s Groningen en Midden-West Brabant hebben ook al enkele voertuigen met SOS Toegang. ‘We hebben allemaal met hetzelfde probleem te maken’, aldus Rudy Boering, medewerker operationele voorbereiding van Brandweer IJsselland.

BR202006-29-30-31SOSTOEGANG1
Fotografie: Hilde Bos

Hoe kun je het proces van een 112-melding van een burger tot de aankomst bij de voordeur van de patiënt zo snel mogelijk laten verlopen? Deze vraag houdt manager Kwaliteit en Beleid Gerard Berendschot van Ambulance IJsselland al minstens tien jaar bezig. ‘Ik ben bij de ambulancedienst gaan werken omdat ik anderen wil helpen. En dat kan ook door te zorgen voor een betere flow in dit proces.’ Hij ontleedde daarom alle stappen in dat proces volgens de Lean-managementfilosofie, die is gericht op het maximaal toevoegen van waarde en het minimaliseren van wachttijden in processen. ‘Zo keek ik bijvoorbeeld naar de 112-database waarbij het adres van de melder beschikbaar komt voor de meldkamercentralist. Hoe vaak wordt die geüpdatet? We stonden namelijk een keer bij een oud adres waar iemand een half jaar eerder woonde, gelukkig zonder spoed, maar dan vraag ik me meteen af: hoe kunnen we dit voorkomen? En wie kan zorgen dat er altijd actuele gegevens beschikbaar zijn? Met die organisaties ga ik dan het gesprek aan om het proces te verbeteren.’

BR202006-29-30-31SOSTOEGANG2
Hulpdiensten kunnen in geval van nood snel toegang krijgen tot camping De Koeksebelt in Ommen.Fotografie: Hilde Bos

Dertig tags in een bakje

Ook kwam Berendschot erachter dat er bij uitrukken naar bungalowparken en campings regelmatig wachttijden ontstonden. ‘Vaak kreeg de ambulancedienst passen en tags van slagbomen van campings, maar ook van bijvoorbeeld afgesloten appartementencomplexen en ziekenhuizen. Dat betekende dat we letterlijk rondreden met een bakje met dertig sleutels. Dan sta je bij een slagboom en dan weet je niet of de passende erin zit. Het is frustrerend als je met zwaailichten aankomt en je verliest hiermee kostbare tijd. Het kan het verschil tussen leven en dood zijn.’

Berendschot stond in die periode een keer buiten bij de garage van de ambulancepost en kwam toen op een even eenvoudig als briljant idee. ‘Die garagedeur ging automatisch open met behulp van elektronica. Ik dacht toen: dat kunnen we ook toepassen in slagbomen.’ Hij liet vervolgens een systeem bouwen waarbij een zender is gekoppeld aan het navigatiesysteem en een ontvanger in de slagboom. Vervolgens vroeg hij dertig grote parken in IJsselland of ze het wilden gebruiken. ‘Dat wilden de meeste wel’, vertelt Berendschot. ‘Het beviel erg goed.’

Als een olievlek over Nederland

Er was één camping, die grensde aan Twente, die twijfelde. ‘Als de ambulance uit Twente komt, wat de helft van de tijd zo is, dan moet ik straks twee systemen inbouwen, zei die campinghouder.’ Een goed punt, vond Berendschot, waarna hij ook de buurregio’s vroeg mee te doen aan SOS Toegang, zoals het systeem ging heten. ‘Daarna werkte het als een olievlek.’ Hij vermoedt dat de geleidelijke landelijke deelname op deze manier soepeler is verlopen dan starten met een werkgroep om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. ‘Bijna iedere regio gebruikt een ander systeem, zoals bijvoorbeeld KAR, Vetag, Nedap enzovoorts. Welke ga je dan kiezen voor landelijk?’

Doorontwikkeling

Het voordeel van SOS Toegang is dat het systeem relatief goedkoop is. De eigenaren betalen eenmalig een vast bedrag, voor hulpverleningsvoertuigen is dat een bedrag per jaar. Het is daarmee volgens Berendschot ook qua administratie een eenvoudig systeem. De landelijke uitrol van SOS Toegang is sinds 2014 in een stichting ondergebracht, die ondersteund wordt door koepelorganisatie van ambulance organisaties AZN. Intussen staat de doorontwikkeling niet stil. Zo is de stichting bezig met een technische verfijning, zodat er bijvoorbeeld een koppeling gemaakt kan worden met sms. ‘De eigenaar krijgt dan een seintje als een hulpverleningsvoertuig door de slagboom gaat.’

Ook wordt naar de vraag van veel Verenigingen van Eigenaren en verzorgingstehuizen gekeken, die het systeem graag voor de toegang in bepaalde wooncomplexen willen gebruiken, zodat hulpverleners in geval van nood snel het gebouw binnen kunnen komen. ‘Op het gebied van beveiliging zitten er op dit moment nog veel haken en ogen aan, maar bij de doorontwikkeling gaan we die tackelen.’

Brandweer

IJsselland was de eerste veiligheidsregio in Nederland die alle brandweervoertuigen met SOS Toegang heeft uitgerust. Op ongeveer honderdvijftig locaties met slagbomen, hekken of verzinkbare palen die in binnensteden als Zwolle, Deventer en Hardenberg worden gebruikt, is de ontvanger van het systeem geïnstalleerd. Ook hier zorgde een betrokken medewerker ervoor dat het idee werd opgepakt: Rudy Boering. Als medewerker operationele voorbereiding van Brandweer IJsselland koppelde hij een paar jaar geleden voor de ambulancedienst regelmatig icoontjes van SOS Toegang aan de coördinaten in het navigatiesysteem CityGis. ‘We gebruiken als brandweer hetzelfde navigatiesysteem. Toen dacht ik: dit is ook wat voor ons, wij hebben immers met hetzelfde probleem te maken. Eind 2017 maakte Boering samen met zijn collega, medewerker incidentbestrijding Dick Postma van Veiligheidsregio IJsselland, een plan voor een pilot, waaraan 37 voertuigen meededen. ‘We kozen voor Ommen en Steenwijkerland, waar veelal wat grotere campings zitten met een slagboom op het terrein.’

De pilot verliep goed, en dus kwam er een tweede plan, dat de implementatie van SOS Toegang in de hele regio betekende. Eerst werden de eerstelijns voertuigen en vervolgens de tweedelijnsvoertuigen omgebouwd met de elektronica die in verbinding staat met de ingebouwde ontvanger in de poort. ‘Voorheen verloren we vaak tijd als er bijvoorbeeld een campinghouder niet ter plaatste was, of er een sleutel uit de muur moest worden gehaald.’

Slagboom ombuigen

Erik Pluim, teamleider brandweerzorg en Officier van Dienst (OvD) van Brandweer IJsselland, heeft inmiddels een keer of drie een slagboom of schuifhek tijdens een uitruk met SOS Toegang geopend. ‘Het werkt perfect.’ Voor de zekerheid test hij het systeem regelmatig. ‘Ik rijd dan even door de slagboom bij een camping. Vaak zeggen de eigenaren dan: ik kon de slagboom niet eens voor je opendoen, toen was je er al door.’

Zijn betrokkenheid bij SOS Toegang komt doordat het Vechtdal, het uitrukgebied van Pluim, ook veel grote campings telt. ‘We zijn al lange tijd alert op de veiligheid van deze plaatsen. We hebben bijvoorbeeld van alle campings en bungalowparken goede plattegronden, voorzien van huisnummers, zodat we altijd precies weten waar we naartoe moeten.’ Voorheen moest hij samen met collega’s tijdens een spoedmelding weleens een slagboom ombuigen. ‘Dat kostte niet alleen tijd, het is ook een schadepost.’ Veel campinghouders in het Vechtdal weten volgens Pluim inmiddels van het bestaan van SOS Toegang en zijn aangesloten, mede door de voorlichtingsacties van de brandweer.

Politie

De politie in het Vechtdal gaat ook starten met SOS Toegang in haar voertuigen. ‘Zij zien er ook heil in’, aldus Pluim. ‘Logisch ook. Hier in de regio rijdt de politie ook op hartfalen als 112 wordt gebeld, dan tellen alle minuten, ook op campings.’ Ook wordt SOS Toegang in opdracht van Rijkswaterstaat en de provincie Overijssel toegepast in diverse aan elkaar vast, calamiteitendoorgangen (cado’s) op de N-wegen rondom Ommen. ‘Dan kunnen de hulpdiensten allemaal makkelijk van de weg af, of erop draaien in geval van nood. De meeste cado’s in dit gebied werken nu zowel op een systeem van Nedap als op SOS Toegang. Het systeem van Nedap werkt met een bedienbare knop die op de voorruit bevestigd zit, met SOS Toegang druk je op de pop-up die verschijnt in CityGis. Rijkswaterstaat heeft ervoor gekozen om bij Cado’s ook Nedap te installeren, omdat er soms ook andere gebruikers door het hek moeten, bijvoorbeeld voor bermonderhoud. Die diensten kunnen niet beschikken over de zenders van SOS Toegang. Die worden om misbruik te voorkomen uitsluitend verstrekt aan officiële hulpdiensten zoals politie, brandweer en ambulance.

De volgende stap is om nog meer particulieren en bedrijven aan te laten sluiten bij SOS Toegang, vindt Pluim. ‘Het gebeurt weleens dat een eigenaar ons belt en zegt: “ik heb een elektrisch toegangshek, waar kan ik de sleutel naartoe sturen?” Dan is het jammer dat ze niet eerder van SOS Toegang hebben gehoord, dan hadden ze het direct kunnen inbouwen.’

Ellen Schat

Andere artikelen in deze aflevering

ZIEGLER presenteert nieuwste generatie ALPAS

ZIEGLER start de ZIEGLER Innovation Rollout 2020 met de presentatie van de nieuwste generatie ALPAS, het gepatenteerde Aluminium Panel System. Het is de basis van iedere Ziegler opbouw.