Algemene voorlichting is niet genoeg

Algemene voorlichting is niet genoeg

Visser, J.

De veiligheidsregio’s Limburg-Noord en Zuid-Limburg doen samen onderzoek naar duurzame gedragsverandering. Waarom handelen mensen brand(on)veilig? En wat hebben ze nodig om het gedrag te veranderen? ‘Alleen algemene voorlichting is daarvoor vaak niet genoeg’, stelt Angélique van de Kar, programmamanager Brandveilig Leven van Veiligheidsregio Limburg-Noord. ‘Met ons onderzoek willen we deze vragen beantwoorden, zodat we Brandveilig Leven effectiever en duurzamer kunnen maken.’

In het najaar van vorig jaar zijn beide regio’s samen met het onderzoek begonnen. ‘We hebben eerst gezocht naar gegevens over de effecten van Brandveilig Leven. Dat viel tegen en dus zijn we gaan kijken naar wat we willen weten en op wie we ons daarbij richten’, aldus Van de Kar. De onderzoekers besluiten zich te focussen op zelfstandig wonende senioren, de groep die het meeste risico loopt slachtoffer te worden. Voor het onderzoek maken ze gebruik van de wetenschappelijke methodiek Intervention Mapping. Dit is een stapsgewijze aanpak om de juiste beslissingen te nemen in het ontwikkelen van lokale activiteiten om gedrag duurzaam te veranderen.

De onderzoekers beginnen met het opstellen van een enquête. ‘Hiermee willen we achterhalen welke brandrisico’s zich bij deze doelgroep voordoen. Dat doen we door gericht te vragen naar situaties waarmee senioren zelf de kans op brand kunnen verkleinen. Bijvoorbeeld het vegen van de schoorsteen, het jaarlijks laten schoonmaken van de cv-ketel, hoe mensen omgaan met kaarsen en of ze roken in bed of luie stoel. Deze enquête wordt eerst uitgezet via de Katholieke Bond Ouderen (KBO)’, aldus Van de Kar. ‘Op basis van die resultaten gaan we straks kijken waar we dieper op in willen gaan. Dat doen we door middel van interviews. ‘Op basis van ons onderzoek gaan we kijken wat de meest risicovolle gedragingen zijn. Dit worden de bouwstenen van onze interventies, de lokale activiteiten, die we gaan ontwikkelen.

nieuwe activiteiten

‘Als je weet hoe mensen zich gedragen kun je kijken naar methodieken die ergens anders goed werken en passen bij de doelgroep die je onderzoekt’, vertelt Van de Kar. Over het effect van methodieken die ingezet kunnen worden om het gedrag op het gebied van brandveiligheid te veranderen, is volgens haar nog erg weinig bekend. ‘De nieuw ontwikkelde interventies gaan we testen en evalueren. Hebben ze effect? Gaan mensen zich anders gedragen? De interventies zijn succesvol als de doelgroep zich significant veiliger gaat en blijft gedragen.’

De onderzoekers zitten nu nog volop in het enquête-onderzoek naar het gedrag van de doelgroep. ‘We zijn pas net begonnen en kunnen over de resultaten nog niks zeggen. Eind dit jaar ronden we het enquête-onderzoek inclusief interviews af. Dan kunnen we begin 2016 de interventies ontwikkelen en evalueren. Het is een lang traject, maar dan weet je zeker hoe je het gedrag op de juiste manier kunt beïnvloeden met brandveilig gedrag’ als resultaat, zo besluit Van de Kar. ‘Informatie die niet alleen voor ons, maar ook voor andere regio’s bruikbaar is.’

17_DSC00435
Fotografie: Veiliheidsregio Limburg-Noord

Andere artikelen in deze aflevering