Branden voorkomen met data

Branden voorkomen met data

Jildou Visser

Met behulp van informatie proberen verschillende veiligheidsregio’s branden te voorkomen. In Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland en enkele andere regio’s worden gegevens ingevoerd in de Risico Analyse Monitor (RAM), die vervolgens inzichtelijk maakt wat de risico’s in een gebouw zijn. De regio’s Noord-Holland Noord steken met name in op het adverteren na brand om nieuwe branden te voorkomen.

BR201807-1617RISICOBEHEERSING2
Een advertentie na brand van Veiligheidregio Noord-Holland Noord.Fotograaf

In Noord- en Oost-Gelderland is Adriaan Verstoep vijftien jaar geleden al begonnen met het ontwikkelen van en werken met de RAM. ‘In de loop der jaren hebben we deze tool steeds verder aangescherpt tot het product dat er nu ligt.’ Het instrument wordt in de regio gebruikt bij adviesgesprekken over brandveiligheid met gebouweigenaren en gebouwbeheerders. Vanuit een bepaald brandscenario worden verschillende vragen beantwoord over gebouw-, mens-, brand-, interventie-, en omgevingskenmerken. Na het beantwoorden van de vragen geeft de tool direct inzicht in de mogelijk te verwachten effecten, ingedeeld van een laag naar een hoog risicobeeld. Dit risicobeeld wordt zichtbaar gemaakt in een web met vijf punten: ruimtelijk profiel, veilige ontvluchting en toetreding, beheersbaarheid incident, bestrijdbaarheid incident en gedrag en houding. ‘In één oogopslag zie je waar eventuele knelpunten zitten. Hiermee kunnen we het gesprek over de mogelijke en meest relevante risico’s en de daarbij behorende maatregelen veel makkelijker voeren’, aldus Hans Holtman van het team Monitoring Risico’s & Incidenten uit de regio. ‘Klanten herkennen zich er direct in. Dat betekent niet dat je altijd iets kunt veranderen, want sommige dingen zijn nou eenmaal een voldongen feit. Dat je in een ziekenhuis te maken hebt met niet zelfredzame personen, kun je niet veranderen. Wel kun je dan investeren in meer risicobewustwording zowel naar de klant als naar incidentbestrijding. Je ziet ook dat de verschillende pijlers met elkaar samenhangen. Als je bijvoorbeeld te maken hebt met niet zelfredzame personen, scoor je vaak slechter op het punt van de veilige ontvluchting en toetreding. Dit is van invloed op het onderdeel dat betrekking heeft op de bestrijdbaarheid van het incident, je hebt extra handjes nodig. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor de aanwezigheid van deurdrangers. Als die niet aanwezig zijn, betekent dat ook iets voor de repressieve dienst en de bestrijdbaarheid van het incident.’

Belangrijk is volgens Verstoep dat de RAM wordt ingevuld door medewerkers die verstand hebben van risicobeheersing en incidentbestrijding. ‘Het is geen toverdoos waarmee iedereen zomaar even de risico’s kan inschatten. Je hebt het vakmanschap van zowel de incidentbestrijding als risicobeheersing nodig om de RAM goed in te kunnen vullen en er een betrouwbaar resultaat uit te krijgen.’ Momenteel wordt nog gewerkt aan een nieuwe versie van de RAM, waarbij niet één maar drie scenario’s ingevuld kunnen worden. ‘Dat geeft een veel betrouwbaarder beeld. Je kunt beter duiden wat de risico’s zijn in een best case, een realistisch en een worst case scenario. Die nieuwe versie van het instrument zit nu nog in de testfase. We hopen deze versie na de zomer uit te kunnen rollen’, aldus Holtman.

In Noord- en Oost-Gelderland wordt momenteel gewerkt aan het automatisch verwerken van de uitkomsten van de RAM in de operationele informatie. Verstoep: ‘Op die manier kunnen ook de repressieve collega’s hun voordeel doen met de informatie en zien waar bij de incidentbestrijding de eventuele knelpunten zitten.’

BR201807-1617RISICOBEHEERSING1
Een uitkomst van de nieuwe versie van de RAM waarin drie scenario’s kunnen worden ingevuld.

Adverteren na brand

De veiligheidsregio’s Noord-Holland Noord heeft een andere benadering gekozen. Om branden te voorkomen richt zij zich naast de fysieke voorlichting na brand op het adverteren na brand. Mischa de Bruijn van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord legt uit: ‘Facebook biedt veel mogelijkheden om snel en gericht te kunnen adverteren. We hebben hiervoor vier verschillende video’s laten ontwikkelen, gericht op koken, roken, elektrische apparaten en veilig vluchten. Op het moment dat in een buurt een brand is geweest met een grote impact, adverteren we de video die het beste bij die brand past in een straal rondom het brandadres. Dat doen we al dan niet in combinatie met fysieke voorlichting na brand.’ De grootte van het gebied rondom het brandadres waarin de regio adverteert, is afhankelijk van het gebied. De Bruijn: ‘In een dorp heeft een grote brand meer impact dan in de grote stad. In een dorp kunnen we er daarom voor kiezen de advertentie te vertonen in het hele dorp, terwijl we in de stad bijvoorbeeld alleen een wijk pakken.’

Hoewel Facebook inzicht geeft in het aantal reacties op de advertenties en de bereikscijfers zegt dat weinig over het effect van de advertentie, erkent De Bruijn. ‘Uiteindelijk willen we het gedrag van mensen veranderen zodat ze brand voorkomen, maar gedragsverandering is moeilijk te meten. We zijn daarom nu samen met Utrecht en Midden- en West-Brabant aan het kijken hoe we dit concept kunnen doorontwikkelen zodat we burgers uitlokken tot meer interactie en daarbij een effectmeting kunnen inbouwen. Als we mensen bijvoorbeeld met de advertentie uit- dagen een spel te spelen, maken we de boodschap leuker én moeten ze daadwerkelijk iets doen. Daarbij zijn ze actief met de boodschap bezig. Dat maakt de kans groter dat de boodschap blijft hangen en ze het gedrag ook aanpassen.’

Jildou Visser

Andere artikelen in deze aflevering

Brandweer: early adopter of laggard?

Is de brandweer een early adopter of een laggard? Je zou zeggen: waar gaat dit over? Het gaat over het gebruik van nieuwe technologieën en/of data en informatie voor onze brandweerorganisatie.

Brandweerdrone bij Brabant Robot Challenge

Studenten van de Avans en Tilburg University hebben in opdracht van Brandweer Brabant-Zuidoost en Blue Jay een brandweerdrone ontwikkeld. Hiermee hebben ze meegedaan aan de Brabant Robot Challenge.