Steden vergroenen, wat zijn de risico’s?

Steden vergroenen, wat zijn de risico’s?

Jildou Visser

Niet alleen op energiegebied gaat de komende jaren veel veranderen. Ook de inrichting van een stad verandert, laat Bertram de Rooij, onderzoeker bij Wageningen University & Research en vrijwillig brandweerman, weten. En dat heeft gevolgen, ook voor de brandweer. Hij laat zijn licht schijnen op de opgaven waar steden voor staan en welke risico’s en vraagstukken dit met zich meebrengt.

BR201907-10VERANDERINGINDESTAD2JPG
Bertram de Rooij

Steden staan voor grote opgaven als het gaat om woningbouw, maar ook op het gebied van leefbaarheid, verkoeling en de waterhuishouding. ‘Aan de ene kant moeten in steden nog de nodige woningen worden gebouwd. Aan de andere kant moet je om een stad leefbaar te houden toe naar een natuurinclusieve stad. Je wilt bijvoorbeeld niet dat straten onderlopen zodra er een pittige bui valt of dat mensen onwel worden omdat de bebouwde omgeving te veel warmte vasthoudt. Natuur werkt verkoelend, houdt water vast en is hard nodig voor de biodiversiteit’, aldus De Rooij. ‘We moeten slimmer met het groen en de natuur omgaan en dit slim met elkaar verbinden, binnen en buiten de stad. Op het moment dat er veel regen valt, moeten we dat op kunnen slaan, zodat we daar in tijden van droogte uit kunnen putten. Het klimaat verandert, de extreme weerssituaties worden steeds groter. Daar moet de stad op zijn ingericht. En dat is ook van invloed op onze brandweertaken, denk bijvoorbeeld aan wateroverlast.

Natuurbrand in de stad

Een natuurinclusieve stad kan volgens de onderzoeker op verschillende manieren worden gerealiseerd. Aan de ene kant kan dit door meer groene gevels en daken aan te leggen. Aan de andere kant kan er meer natuur in de stad worden gerealiseerd. Om dit vanuit functioneel, ecologisch en recreatief aspect zo optimaal mogelijk te doen, moet het groen in de stad in verbinding staan met het buitengebied. ‘Het vergroenen van een stad heeft veel voordelen. Welke nadelen dit met zich meebrengt en hoe deze uitwerken weten we nog maar beperkt. Kan bijvoorbeeld een buitenbrand straks uitgroeien tot een natuurbrand in de stad? Als we alle natuur in en buiten de stad met elkaar verbinden, moeten we ook aan de voorkant nadenken over stoplijnen. Je moet er immers niet aan denken dat je een deel van de stad moet ontruimen vanwege een natuurbrand. En hoe zit het met groene gevels of daken in tijden van droogte? We staan nog voor veel vragen waarop we het antwoord nog niet hebben’, vertelt De Rooij. De onderzoeker constateert daarbij dat er nog niets is vastgelegd in de wet- en regelgeving. ‘Het Bouwbesluit gaat uit van de kennis van nu, terwijl de innovatie steeds sneller gaat. Dat betekent dat we als brandweer proactiever moeten zijn. Eigenlijk moet je, zodra je ziet dat er in jouw verzorgingsgebied een plan wordt ontwikkeld, aan tafel zien te komen. Alleen op die manier kun je risicogericht adviseren en architecten, planologen en het bedrijfsleven inspireren om over de veiligheidsrisico’s na te denken. Ook als het niet om grootschalige bouwprojecten, maar om de openbare ruimte of natuur gaat, is het waardevol om mee te denken en te adviseren. Een (landschaps)architect of planoloog denkt bij groen niet in beginsel aan brandoverslag, compartimentering en evacuatieroutes. Groen is de toekomst van de stad, maar dat moeten we wel bewust doen.’

BR201907-10VERANDERINGINDESTAD1
Een animatie van het project Wonderwoods met groene gevels dat in Utrecht wordt gerealiseerd. Fotografie: MVSA Architects

Andere artikelen in deze aflevering

Steeds betere en meer diversiteit in isolatie

Woningen worden steeds beter geïsoleerd. Daarbij worden ook steeds meer ecologische en hergebruikte materialen gebruikt. Veel materialen met een hoge isolatiewaarde, kennen een lagere brandklasse.

Stuur jouw brandweer vakantiefoto’s in

Ook tijdens de vakantie is de brandweer altijd dichtbij. Breng je een bezoek aan een kazerne of een brandweermuseum in het buitenland, zie je bijzondere brandweervoertuigen, beland je bij een oefening...