Positief getest op corona. ‘Ineens komt het erg dichtbij’

Positief getest op corona. ‘Ineens komt het erg dichtbij’

Visser, J.

Wat als één van de leden van jouw kazerne positief wordt getest op corona? En wat als daarna blijkt dat hij al besmettelijk was in de periode dat hij nog geen klachten had? Het overkomt kazerne Valkenburg in Veiligheidsregio Hollands Midden. ‘We waren net begonnen met de versoepelingen en ineens zit je in deze rollercoaster’, vertelt ploegchef en bevelvoerder Hans van der Nagel van de kazerne.

Het is vrijdag 5 juni als Van der Nagel aan het werk is bij de beroepsbrandweer van Schiphol. ‘Het was een uur of elf toen het hoofd infectieziekten van de GGD uit Hollands Midden me belde. Eén van mijn vrijwilligers was positief getest op corona. Dan schieten er allerlei vragen door je hoofd. Om wie gaat het? Hoe moet je het aanpakken? Wat zijn de te volgen stappen?’, aldus Van der Nagel. Eerder die week zijn twee collega’s uit voorzorg thuisgebleven van de oefenavond. Zij vertoonden lichte klachten en hebben zich laten testen. ‘Ik wist dus dat ze uit voorzorg goed hadden gehandeld. Toch bleken de gevolgen groter dan verwacht.’

image1.jpg
Hans van der Nagel

Direct na het eerste telefoontje van de GGD neemt de ploegchef contact op met clustermanager Arno Mantel. ‘Oei, dat was het eerste wat ik dacht. Je hebt op dat moment nog geen idee hoe groot zoiets kan worden.’

Sneeuwbal

De GGD laat weten dat bij het bron- en contactonderzoek wordt nagegaan met wie de positief geteste collega in de twee dagen voordat de klachten zijn begonnen, nauw contact heeft gehad. ‘En toen ging het balletje rollen. Die sneeuwbal werd steeds groter toen ook de tweede persoon die eerder die week met lichte klachten was thuisgebleven, een positieve testuitslag kreeg. Bovendien werd bij het bron- en contactonderzoek het weekend ervoor meegenomen waarin we meerdere uitrukken hebben gehad. Tien collega’s, waaronder ikzelf, hadden nauw contact met hen gehad. Ik ben al die collega’s gaan bellen dat ze thuis moesten blijven, contact op moesten nemen met de GGD en een afspraak moesten maken om zich te laten testen. Dat gold natuurlijk ook voor mezelf. Het moment dat ik het mijn collega’s op Schiphol moest vertellen was lastig. Je ziet dat iedereen even schrikt. Tegelijkertijd vroegen zij zich ook af wat de gevolgen voor hen waren.’

Paraatheid

Alle tien collega’s moeten zich laten testen en thuisblijven. Van der Nagel: ‘Dan heb je al te maken met een groter probleem. We konden de paraatheid niet meer borgen. Dat is vreselijk balen. Wij staan altijd klaar voor de burger. Nu kon dat ineens niet meer. Hoewel je weet dat je er niets aan kunt doen, voel je je ook schuldig. Het voelt alsof je ineens je naasten in gevaar brengt. Ik heb mezelf ook veel dingen afgevraagd. Heb ik iets gemist? Hebben we iets fout gedaan? Hadden we dingen anders moeten doen? En dat terwijl we continu de richtlijnen van het RIVM hebben gevolgd.’

image3.jpg
Fotografie: Bart Deelstra

Zodra bekend is dat kazerne Valkenburg tijdelijk dicht moet, bekijkt Mantel hoe de brandweerzorg in het gebied kan worden geborgd. ‘We hebben meerdere opties bekeken. Van het laten overnemen van het verzorgingsgebied door omliggende kazernes tot het inhuren van manschappen die de paraatheid van Valkenburg op zich zouden nemen. Daarin neem je alle mogelijkheden, maar ook een risico-inschatting mee. Uiteindelijk hebben we voor de eerste optie gekozen. De paraatheid van kazerne Katwijk is uitstekend en in Leiden hebben we een beroepspost.’ Niet veel later blijkt dat ook in Leiden een ploeg in quarantaine moet. ‘Eén van de vrijwilligers van Valkenburg is daar ook beroeps. Hij was positief getest en heeft in de dagen ervoor, daar een dienst gedraaid. Dan pas zie je hoe verweven de brandweerwereld is.’

Ook Van der Nagel wacht een coronatest. Een mobiele testeenheid komt een dag later bij hem thuis een monster afnemen. ‘Dat is spannend. We hebben lang op de uitslag moeten wachten. Pas na vijftig uur kwam het verlossende woord. Mijn test was negatief, een grote opluchting.’

Bellen, bellen, bellen

Sinds de eerste positieve testuitslag is de ploegchef continu aan het bellen. ‘In eerste instantie was dat om iedereen te laten weten dat ze thuis moesten blijven en zich moesten laten testen. Daarna heb ik veel gesprekken met de GGD-arts gevoerd over wat we moesten doen. Ik heb met collega’s gesproken over waarom ze niet mochten werken, ook niet als ze een negatieve test hadden gehad. En ik heb veel overlegd met het kernteam corona over de tijdelijke sluiting van onze kazerne. Het was een ontzettend hectische week.’

image2.jpg
Arno Mantel

Ook voor de persoonlijke kant van zijn vrijwilligers heeft Van der Nagel continu oog. Om onderling contact te onderhouden heeft hij een WhatsAppgroep aangemaakt met de collega’s die moesten worden getest. Uiteindelijk krijgen vijf een positieve uitslag. ‘In de appgroep konden we elkaar op de hoogte houden. Het is belangrijk dat iedereen in zo’n rotsituatie zijn ei kwijt kan. De uitslagen delen, maar ook hoe een en ander geregeld werd op het dagelijks werk. Niet alle werkgevers reageerden even begripvol. Zeker niet als mensen een negatieve testuitslag kregen, maar toch in quarantaine moesten blijven. Je zit met de incubatietijd. Dat is lastig. De werkgevers stellen hun medewerkers beschikbaar voor de brandweer, maar vervolgens zitten ze daardoor een tijd thuis. Dat is een groot spanningsveld.’

Angst

Als de post na ruim een week weer open kan, zijn er de nodige extra voorzorgsmaatregelen getroffen. ‘Dit willen we niet nog een keer’, aldus Van der Nagel. ‘Als je samen in een TS zit, ben je in nauw contact en is er risico op besmetting. Om dat zoveel mogelijk te beperken hebben we mondkampjes geregeld. Die lagen bij terugkomst op de kazerne klaar. Dat was ook goed. Je merkt dat er bij collega’s wel wat angst was om weer te beginnen. De mondkapjes gebruiken we nog steeds.’

Moeilijk en leerzaam

Terugkijkend op de periode zijn Van der Nagel en Mantel vooral blij dat het bij alle collega’s bij lichte klachten is gebleven. Mantel: ‘Ieders gezondheid staat op de eerste plaats. Daarnaast ben ik trots op onze aanpak. We hadden een goede registratie van wie met wie is uitgerukt en wie met wie heeft geoefend. Dat heeft geholpen om snel een beeld te vormen en tot het besluit te komen dat de kazerne dicht moest. En we hebben veel aandacht gehad voor de gevoelens van een ieder. Dat is in zo’n situatie ontzettend belangrijk.’ ‘Daarnaast was het vooral moeilijk en leerzaam’, vult Van der Nagel aan. ‘Er komt in zo’n week ontzettend veel op je af. Tegelijkertijd heb je een schuldgevoel tegenover de positief geteste collega’s, hun thuisfront en de werkgevers. Je voelt je eigenlijk een soort crimineel. En dat terwijl je niks verkeerd hebt gedaan.’

Eén van de belangrijkste lessen die Van der Nagel heeft opgedaan is om te zorgen dat je er voor elkaar bent. ‘Zo’n quarantaine heeft impact. Het is een gevoel van onmacht. Je kan niks en je mag niks. Contact is dan het allerbelangrijkst. Zorg dat je daarin niemand vergeet. Je moet elkaar er mentaal doorheen helpen. Gelukkig hebben we ook veel steun gekregen uit het land. Dat doet je in zo’n situatie ontzettend goed.’

Andere artikelen in deze aflevering

Natuurbranden Australië, een jaar later

Een jaar geleden braken in Australië de eerste van een hele serie natuurbranden uit. Dat deze branden tot en met maart zouden duren, durfde op dat moment nog niemand te bevroeden. In totaal is twaalf ...