Actueel

Actueel

Visser, J.

Operationele kennis nieuwe energiedragers gebundeld in infoblad

De vakraad Incidentbestrijding heeft het Infoblad energietransitie gepubliceerd. Hierin staat alle beschikbare operationele kennis en de handelingsperspectieven voor incidenten met nieuwe energiedragers overzichtelijk op een rij. Het gaat om incidenten met windturbines, (lithium-ion) accu’s, koolstofdioxide, Liquified Natural Gas (LNG), biomassa, zonnepanelen, waterstof, geothermie en multifuel tankstations.

Het infoblad bevat steeds een korte uitleg van een specifiek facet van de energietransitie en de belangrijkste veiligheidsrisico’s voor de incidentbestrijding die daarmee gepaard gaan. Daaraan wordt een handelingsperspectief gekoppeld. Ook wordt per facet van de energietransitie een casus gepresenteerd van een incident met de lessen die daaruit getrokken kunnen worden voor de betrokken incidentbestrijders. Achterin het infoblad vind je alle beschikbare protocollen en aandachtskaarten, waaronder de nieuwste aandachtskaart over Lithium-ion energiedragers.

12_BB09_Actueel.html-image1
Fotografie: IFV

‘De afgelopen jaren hebben het IFV en Brandweer Nederland een aanzienlijke hoeveelheid hulpmiddelen en protocollen gepubliceerd. Denk aan aandachtskaarten voor LNG, waterstof en energieopslagsystemen’, aldus Nils Rosmuller, lector Energie- en transportveiligheid. ‘In deze nieuwe publicatie hebben we die operationele kennis gebundeld. Een mooie toevoeging is dat per energiedrager een casus wordt besproken. De betrokken bevelvoerder, Officier van Dienst of Adviseur Gevaarlijke Stoffen blikt terug en deelt zijn of haar belangrijkste inzichten en lessen.’

Handreiking Veilig werken met hoogteverschillen in Arbocatalogus

Hoe veilig om te gaan met valgevaar staat nu beschreven in de handreiking Veilig werken met hoogteverschillen. Het beheersen van valgevaar bij brandweerinzetten is complex vanwege de wisselende omstandigheden, de specifieke kennis die vaak is vereist en de diversiteit en het aanbod van materialen waaruit gekozen kan worden. In de praktijk wordt veilig werken met hoogteverschillen door de regio’s verschillend opgepakt. Dit leidt tot verschillen in opleiding, materiaal, inzetprocedures en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

De afgelopen jaren is er door vakspecialisten uit diverse regio’s gewerkt aan een landelijke handreiking voor veilig werken op hoogte en in dieptes. Half juli is deze door de vakraad Incidentbestrijding aangenomen. De handreiking bevat adviezen voor de regio’s met als doel vallen te voorkomen en de impact van vallen te beperken. De handreiking is opgenomen in deel C van de Arbocatalogus.

Innovatie BundleWheel: sneller en efficiënter bundelslangen oprollen

Brandweer Twente vult de standaardbepakking van de blusvoertuigen aan met de BundleWheel. Een innovatieve ontwikkeling die is bedacht door Klaas Reuvers en Dennis Elbersen, brandweervrijwilligers van kazerne Haaksbergen. Door het gebruik van de BundleWheel is het mogelijk om op een efficiëntere, snellere en meer verantwoorde manier bundelslangen op te rollen.

Het idee om slangen sneller en gemakkelijker op te kunnen rollen, ontstond toen het Vernieuwd Lagedruk Afleg Systeem (VLAS) werd geïntroduceerd. Het nieuwe systeem betekende voor de brandweermensen ook dat het oprollen en bundelen van de slangen een tijdrovende klus is, die op de knieën uitgevoerd moet worden. ‘We waren met twee personen al snel zo’n 2,5 minuut bezig om een slang op te rollen en te vouwen tot een O-bundel. Het moest eenvoudiger, ergonomischer en sneller kunnen. Na allerlei varianten geprobeerd te hebben, ontstond de BundleWheel. Slangen ontdoen van water en lucht behoort nu tot het verleden’, vertelt Elbersen. ‘Met de BundleWheel is het mogelijk om bundelslangen binnen 45 seconden op te rollen tot een O-bundel. Bijkomend voordeel is dat de BundleWheel door één persoon te bedienen is, de slangen en koppelingen niet meer over de grond slepen en je met een rechte rug kunt werken’, vult Reuvers aan.

12_BB09_Actueel.html-image2
Fotografie: Brandweer Twente

Tweede landelijke handcrew opgericht

De zes zuidelijke regio’s, Midden- en West-Brabant, Brabant-Noord, Brabant-Zuidoost, Limburg-Noord, Zuid-Limburg en Zeeland richten een tweede handcrew op om mogelijke natuurbranden snel en effectief te bestrijden. Dit landelijke specialistische team ondersteunt de brandweer door het vuur in moeilijke begaanbare natuurgebieden te voet te bestrijden. Door de oprichting van een tweede handcrew is de brandweer voorbereid op meerdere gelijktijdige natuurbranden.

Bij de grote natuurbranden in Nationaal Park de Meinweg en de Deurnese Peel vorig jaar bleek dat de inzet van het handcrew team, vanwege de beperkte capaciteit, schaars is. Volgens Provinciaal Regisseur Natuurbandbeheersing Sraar Theeuwen is een tweede handcrew team dan ook bittere noodzaak. ‘Dit is een leermoment, dat gaat ons niet meer gebeuren. Je kunt niet altijd alles lenen bij de buren, zeker niet als zij het zelf ook hard nodig hebben.’

De regio’s Midden- en West-Brabant, Brabant-Noord, Brabant-Zuidoost en Limburg-Noord leiden elk 20-25 brandweermannen en -vrouwen op om het nieuwe handcrewteam te bezetten. ‘We hopen dit team in april volgend jaar, nét voor het natuurbrandseizoen, operationeel te hebben’, aldus Sraar Theeuwen. Het zuidelijke team kent eenzelfde opzet en structuur als de ‘Handcrew Overijssel’ van brandweerregio’s IJsselland en Twente. De twee handcrews, die onderdeel zijn van het landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing van het IFV en Brandweer Nederland, worden ingezet bij een zeer grote natuurbrand. Een team bestaat uit minimaal zestien en maximaal twintig brandweermensen die de natuurbrand te voet en met handgereedschappen bestrijden.

12_BB09_Actueel.html-image3
Fotografie: Sem van Rijssel

Oprichting Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s

In december 2020 besloot het Veiligheidsberaad tot oprichting van een zelfstandige werkgeversvereniging voor de veiligheidsregio’s, de Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV). Aanleiding hiervoor was de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra), op basis waarvan gemeenten overstapten op een eigen cao. Omdat nog ter discussie staat of de veiligheidsregio’s meegaan met de Wnra, moeten zij tot een eventueel besluit daartoe tot een eigen collectieve rechtspositieregeling komen. De WVSV gaat per 1 januari 2022 officieel van start.

De WVSV gaat vanaf 2022 namens de besturen van de veiligheidsregio’s onderhandelen met de werknemersorganisaties en bindende afspraken maken over het collectief aan arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de veiligheidsregio’s. De WVSV neemt daarmee het werk van de Brandweerkamer van de VNG over. Het streven is om zoveel mogelijk de gemeentelijke ontwikkelingen te blijven volgen, met specifieke aandacht en invulling voor de operationeel georiënteerde brandweerthema’s zoals keuringen van brandweerpersoneel en de vergoeding voor de piketdienst door beroepsbrandweer.

Landelijke aanpak nafase zonnepaneelbranden gewenst

Bij grootschalige branden waarbij zonnepanelen zijn betrokken, kunnen verbrandingsproducten en onverbrande resten van zonnepanelen in de omgeving verspreid worden, soms tot kilometers ver. Er bestaat geen specifieke aanpak voor het opruimen van de resten die in de (verre) omgeving terechtgekomen. Mede daarom is het wenselijk om hiervoor een landelijke aanpak te ontwikkelen.

Ten opzichte van de gevaren die een grote brand altijd met zich meebrengt zijn er bij branden met zonnepanelen geen specifieke gevaren te verwachten in de vorm van toxiciteit. Wel kunnen resten van zonnepanelen vanwege de scherpe randen schadelijk zijn voor bijvoorbeeld grazend vee. Dit soort resten moeten niet in de voedselketen terechtkomen, ze moeten worden opgeruimd.

Voor de aanpak van de brand en het vrijkomen van gevaarlijke (toxische) stoffen hebben de brandweer en de Milieuongevallendienst reguliere procedures. Er bestaat echter geen specifieke aanpak voor het opruimen van de resten van zonnepanelen die in de (verre) omgeving terechtgekomen zijn en alles wat er verder bij komt kijken (verzekering, zorg voor voedselveiligheid, etc.). Er bestaat onduidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden en er moet ad hoc geïmproviseerd worden.

Het ontbreken van een landelijke aanpak is overigens niet uniek voor (on)verbrande resten van zonnepanelen. Dit is ook het geval voor het opruimen van (on)verbrande resten isolatiemateriaal en dakbedekking die bij een grote brand in de omgeving worden verspreid. Het is daarom wenselijk dat voor de nafase van dit soort incidenten een landelijke aanpak wordt ontwikkeld. Alleen specifiek voor de aanpak, inclusief de nafase van asbestincidenten bestaat een landelijke handreiking.

12_BB09_Actueel.html-image4
Fotografie: Ginopress

Brandweerkruis van Verdienste voor Thomas Deckers

Thomas Deckers, commandant bij Feuerwehr Bocholt aan de Duits-Nederlandse grens en plaatsvervangend regiocommandant Kreis Borken, heeft half augustus een Brandweerkruis van Verdienste uit handen van Stephan Wevers gekregen. Deckers zet zich al ruim elf jaar meer dan gemiddeld in om de samenwerking tussen de brandweer in Duitsland en Nederland te onderhouden en te verbeteren.

Tijdens een overleg met bestuurders over grensoverschrijdende samenwerking bij de brandweer sprak Wevers zijn bewondering uit voor de inzet van Deckers. ‘Je bent niet alleen verantwoordelijk voor het onderhoud en de intensivering van de samenwerking tussen de Nederlandse en Duitse Brandweerkorpsen en -regio’s. Ook ondersteun en onderhoud je de contacten tussen het bestuur van Brandweer Nederland en het Deutsche Feuerwehrverband. Daar zijn we je dankbaar voor en plukken we nog steeds de vruchten van!’

Waardevolle uitwisseling

Eén van de eerste zaken waarmee Deckers aan de slag is gegaan was het organiseren van een seminar voor leidinggevenden van de brandweer in de Nederlands-Duitse grensstreek. ‘In de afgelopen jaren zijn deze bijeenkomsten op de Fachhochschule in Bocholt en tijdens de eRIC beurs op Vliegveld Twente georganiseerd. Daarnaast bezoeken officieren in opleiding die in Bocholt stage lopen één of meerdere keren de Nederlandse brandweer. Er is dan ruimte voor een bezoek aan de meldkamer, crisisruimte, brandweerkazernes en oefeningen. Dit geeft de Duitse officieren de mogelijkheid om een beeld te vormen van de organisatie en procedures van de Nederlandse brandweerzorg en crisisbeheersing.’ Andersom krijgen Nederlandse aspirant officieren de kans om in het korps van Bocholt te komen kijken en zich een beeld te vormen van de organisatie van de Duitse brandweerzorg.

Operationele samenwerking

Ook de operationele samenwerking is door Deckers opgepakt. De uitwisseling van Duitse en Nederlandse eenheden over de landsgrens is daarmee eerder een regel dan een uitzondering. In 2015 worden door persoonlijk ingrijpen van Deckers een aantal eenheden grootschalig watertransport uit Noord- en Oost-Gelderland ingezet voor de bestrijding van hoogwater in Kreis Borken. In 2017 was het Deckers die samen met collega’s van de Brandweer Twente en Noord- en Oost-Gelderland een onderzoek startte naar de mogelijkheid om een Duitse en Nederlandse brandweerpost in de grensstreek samen te voegen. In 2020 is dit project, met de naam CrossFire, voortgezet om specifiek voor de grensdorpen Dinxperlo en Suderwick (D) te onderzoeken of de brandweerposten van deze twee dorpen op termijn samen zouden kunnen smelten. Een project dat op dit moment nog loopt.

12_BB09_Actueel.html-image5

Andere artikelen in deze aflevering

Even kennismaken, de nieuwe vakraden

Een nieuwe en flexibele structuur die beter past bij de ontwikkeling van de veiligheidsregio’s. Dat is het doel van de vijf nieuwe vakraden die aan het begin van dit jaar in het leven zijn geroepen.