Arbeidshygiëne belangrijk bij 
aanbesteding nieuwe helmen

Arbeidshygiëne belangrijk bij 
aanbesteding nieuwe helmen

J. Visser

Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland heeft samen met de regio’s Zaanstreek-Waterland, Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Twente, Noord- en Oost-Gelderland en Brabant-Zuidoost een grote aanbesteding voor nieuwe brandweerhelmen gedaan. In het opstellen van de eisen die aan de helmen zijn gesteld, is nadrukkelijk rekening gehouden met de nieuwste bevindingen op het gebied van arbeidshygiëne. ‘We willen de allerbeste brandweerhelm, zodat onze brandweerlieden bij brandbestrijding goed beschermd zijn, zowel tegen hitte als tegen rook en roet’, zo begint projectleider Marcel Sol van Brandweer Amsterdam-Amstelland.

In het begin van het jaar start Sol met de aanbesteding. Al snel haken zes regio’s aan. ‘We zijn begonnen met het vormen van een projectteam. Vanwege alle ontwikkelingen op het gebied van arbeidshygiëne hebben we dit team bewust samengesteld uit vertegenwoordigers van diverse afdelingen, zoals de operationele dienst, maar ook de arbo en logistieke afdeling. Op die manier konden we vanuit alle invalshoeken de technische eisen en wensen zo compleet mogelijk op papier zetten’, vertelt Sol. ‘We wilden met deze aanbesteding gaan voor de beste helm voor brandbestrijding. We hebben dus geen rekening gehouden met hulpverlening, omdat wij de trend zien dat daar steeds vaker een specifieke hulpverleningshelm voor wordt gebruikt.’

Eisen

In het opstellen van de eisen die in de aanbesteding worden meegenomen speelt arbeidshygiëne een belangrijke rol. ‘De helmen moeten bijvoorbeeld compleet met nekflap in de wasmachine kunnen, want we willen de personeelsleden die belast zijn met de reiniging de helmen niet uit elkaar laten halen. Net als bij alle brandweercollega’s willen we ook hen zo weinig mogelijk aan schadelijke stoffen blootstellen’, legt Sol uit. ‘Daarnaast willen we graag een nekflap van nomex. Nu hebben wij die van wol, maar daar blijft veel vuil in hangen.’ Ook stelt de werkgroep eisen aan de kleur van de helm. Daarbij valt een aantal kleuren direct af. ‘We hebben op dit moment een zilveren helm. Maar wanneer je deze mechanisch gaat wassen, biedt het geen garantie meer voor voldoende bescherming. Bij metaalhoudende coatings laat de laklaag namelijk los. Geel lijkt te veel op die van de motorpolitie, dat wilden we niet. Van de witte helmen verwachten we dat ze snel verkleuren en op de zwarte kun je het vuil niet goed zien, dat is dus niet goed voor de arbeidshygiëne. De luminicerende helmen lichten zoveel op dat ze collega’s kunnen verblinden en die nemen bovendien meer warmte op. Eigenlijk blijft dus alleen de rode helm over.’ Een ander belangrijk aspect is volgens de projectleider dat de helm bij iedereen goed moet zitten. ‘Er moeten dus meerdere afstelmogelijkheden zijn’

Naast de eisen aan de helm stelt de projectgroep ook een aantal eisen aan de leverancier. Omdat de aanbesteding voor zes regio’s wordt gedaan is het onder andere van belang dat zij binnen acht weken duizend helmen kunnen leveren. Ook is een prijseis in de aanbesteding opgenomen. ‘Op Interschutz zagen we enkele helmen die in principe aan alle eisen voldeden, maar waarvan we wisten dat de kwaliteit niet voldoende was. Omdat wij meer waarde hechten aan de kwaliteit dan aan de prijs, hebben we naast een maximumprijs ook een minimumprijs in de aanbesteding opgenomen. Dan zie je dat de prijsvechters niet meedoen’, aldus de projectleider.

Testen

Op de aanbesteding schrijven drie leveranciers in. Om het comfort van de helmen goed te kunnen testen heeft innovatiemanager Peter Butter van Brandweer Amsterdam-Amstelland een parcours uitgezet. ‘Ik heb een testbaan van een uur opgezet, waarbij we hebben geprobeerd de helmen zoveel mogelijk in diskrediet te brengen. Het was echt ons doel de brandweerhelmen zoveel mogelijk te frustreren, zodat je het comfort optimaal test. Zo moesten de testpersonen bijvoorbeeld een klimtoren beklimmen, met slachtoffers slepen, kruipen, slangen oprollen en een opdracht doen waarbij ze omhoog en naar beide zijkanten moesten kijken. Daarnaast hebben we de verstaanbaarheid uitgeprobeerd en hebben we de hittebestendigheid in de flashovercontainer getest.’ Ongeveer dertig meewerkers uit de zes regio’s doen mee aan de testen. Enkele dagen voor de testdag zijn ook de drie leveranciers uitgenodigd, zodat zij de mogelijkheid hebben uitleg te geven over bijvoorbeeld de afstelling van de helm. Alle testpersonen moeten iedere helm uitproberen en de baan dus drie keer afleggen.

Aan het einde van de dag geeft iedereen aan welke helm volgens hem of haar het beste scoort op onder andere comfort, warmtedoorslag, aansluiting van de nekflap en het ademluchtmasker. Sol: ‘Met name op het punt van comfort zagen we veel diversiteit. Er was één die daar duidelijk als beste uit de test kwam. Tachtig procent van alle deelnemers koos de helm van MSA. Zo’n duidelijk verschil hadden wij niet verwacht.’

Transparant

Het grote voordeel van deze manier van aanbesteden is volgens de projectleider dat het hele project met een open blik en transparant is gegaan. ‘De gebruikers hebben kunnen testen en hun mening mogen geven. In het eindoordeel weegde die ervaring met 65 procent het zwaarst. De prijs telde voor 25 procent en dan waren er nog een aantal restfactoren zoals het gewicht van de brandweerhelm en referenties van de fabrikant die de laatste tien procent bepaalden. Uiteindelijk maakte dat voor de eindscore niet uit. MSA heeft deze aanbesteding gewonnen’, vertelt de projectleider. ‘Door deze manier van aanbesteden weten wij zeker dat we de allerbeste keus hebben gemaakt. Als er meer regio’s zijn die nieuwe brandweerhelmen moeten aanschaffen, kunnen ze gebruik maken van al onze documenten. Dat scheelt veel werk.’

3839helmen1
Dertig brandweerlieden uit zes regio’s testen de helmen van de fabrikanten die meedoen met de aanbesteding.Fotografie: Jeffrey Koper
3839helmen2
Tijdens het testparcours worden onder andere slangen opgerold. Fotografie: Jeffrey Koper
3839helmen3
In de flashover container wordt getest in hoeverre de helmen hitte doorlaten. Fotografie: Jeffrey Koper
3839helmen4
Door verschillende werkhoudingen aan te nemen, wordt het comfort van de helm getest. Fotografie: Jeffrey Koper
3839helmen5
Eén van de onderdelen van het testparcours is het kruipend voortduwen van een autoband. Fotografie: Jeffrey Koper
3839helmen6
Ook tijdens het klimmen en naar boven kijken mag de helm geen belemmeringen opleveren. Fotografie: Jeffrey Koper

Andere artikelen in deze aflevering

Brandveilig Leven moet 
professioneler

De brandweer moet methodischer werken bij activiteiten op het gebied van Brandveilig Leven. Er moet meer onderzoek worden gedaan, zodat meer betrouwbare gegevens beschikbaar zijn.

Brandweer Groningen heeft nieuwe taak

De brandweer in het Groningse Westerbroek is half oktober gealarmeerd voor een bijzondere hulpverleningstaak. De brandweerlieden werden gealarmeerd voor een bevalling.