Vakbekwaamheid in coronatijden, een grote uitdaging

Vakbekwaamheid in coronatijden, een grote uitdaging

Visser, J.

Als half oktober een gedeeltelijke lockdown voor Nederland wordt afgekondigd, ontstaat een grote uitdaging voor onder andere de afdelingen vakbekwaamheid. Waar oefenen in beperkte groepen eerder was toegestaan, worden de maatregelen ineens verscherpt. Hoe gaan de regio’s daarmee om? En hoe zorg je ervoor dat het personeel in deze coronatijden voldoende vakbekwaam blijft?

18_Corona_1120-image1
In Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond wordt geoefend met een mondkapje op.

Een van de regio’s die worstelt met de nieuwe maatregelen is Rotterdam-Rijnmond. In die regio is besloten dat de opleidingen gewoon doorgaan, maar dat het oefenen wordt aangepast. ‘Dat is een bewuste keuze geweest’, vertelt Kees van den Berg, hoofd vakbekwaamheid van Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. ‘Alle scholen in het hele land mogen les blijven geven. Bovendien hebben we ook de instroom van nieuw personeel nodig. Toch zie je dat je ook daar continu moet blijven afwegen of het verantwoord is. We zien dat in een aantal opleidingsklassen mensen besmet raken, dat zorgt voor onrust in de groep. Je traint toch intensief met elkaar. Als zoiets gebeurt, moet je steeds opnieuw de afweging maken of je de opleiding tijdelijk stopzet, of dat je toch doorgaat. Dat vergt tijd en aandacht.’

Lang gesproken

Over het al dan niet voortzetten van het oefenen is in Rotterdam-Rijnmond lang gesproken. Van den Berg: ‘Enerzijds is het belangrijk dat we voor het veilig uitoefenen van ons beroep blijven oefenen. Anderzijds heeft de regering opgeroepen om alleen de noodzakelijke dingen te doen. In hoeverre is oefenen noodzakelijk? Daar kun je lang over spreken.’ Uiteindelijk is de regio erop uitgekomen dat het oefenen voor vrijwilligers voor een periode van ten minste vier weken volledig is stilgelegd. Voor beroepsmedewerkers wordt het oefenen wel voortgezet. ‘Je ziet dat het bij vrijwilligers een stuk ingewikkelder is. Beroeps werken in een vaste ploeg waarmee ze ook uitrukken, dan kun je het oefenen ook aangepast voortzetten. Bij vrijwilligers wisselt de samenstelling, dat maakt het risico op besmetting ook groter. Na het aanscherpen van de maatregelen zagen we ook direct dat vrijwilligers zich begonnen af te melden voor de oefenavonden. Bij het nemen van het besluit hebben we hen ook betrokken. De meeste zeiden: “Leg het voorlopig maar even stil.” Bij onze afdeling vakbekwaamheid hebben we nu drie mensen vrijgemaakt die zich focussen op het aanbieden van digitale lessen, zodat de vakbekwaamheid van vrijwilligers toch op een andere manier kan worden ingevuld. Dat gaat al een stuk beter dan in maart, toen stond het digitale onderwijs nog volledig in de kinderschoenen. De afgelopen maanden hebben we al veel producten ontwikkeld, dat gaan we nu vraaggestuurd verder uitbreiden. Posten krijgen de mogelijkheid om bij ons aan te geven op welke onderwerpen zij digitaal les willen krijgen.’

Beroepsmedewerkers oefenen in Rotterdam-Rijnmond wel door, maar met aangepaste maatregelen. ‘Oefenen mag in principe alleen bij de eigen post en met de eigen blusgroep. Zo beperken we het aantal contacten dat ze hebben zoveel mogelijk. Daar waar tijdens oefeningen geen anderhalve meter afstand kan worden gehouden, moeten medewerkers een mondkapje dragen. Dat werkt, maar je merkt dat je daar wel continu scherp op moet blijven en je elkaar op moet blijven aanspreken. Het is nog geen automatisme’, vertelt Van den Berg. Een uitzondering op de regel is gemaakt voor het oefenprogramma ‘De hernieuwde kijk’. Het realistische oefenprogramma waarin medewerkers worden getraind met de nieuwe basisprincipes van brandbestrijding draait op het oefenterrein in Vlissingen. ‘Omdat we deze oefeningen van groot belang vinden, laten we die wel doorgaan. De komende weken stonden hiervoor alleen beroepsmedewerkers ingepland. De vrijwilligers worden later bijgeschoold. Voor het reizen naar het oefencentrum geldt een maximum van vier personen in de TS en twee personen in een kleine auto. In beide voertuigen is een mondkapje verplicht.’

Toekomst

De maatregelen in Rotterdam-Rijnmond gelden vooralsnog voor zo lang de gedeeltelijke lockdown duurt, laat Van den Berg weten. ‘Maar we zijn ons wel aan het beraden over de duur ervan. Ik denk dat dit met name voor de vrijwilligers niet langer dan vier weken moeten blijven duren. Ze moeten ook getraind blijven voor het vak dat ze uitoefenen.’

18_Corona_1120-image2
Voor vrijwilligers is in Rotterdam-Rijnmond het oefenen stilgelegd. Zij moeten terugvallen op digitale lessen.

Drie type posten

In Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid wordt zoveel mogelijk vastgehouden aan het reguliere oefenprogramma. ‘In het voorjaar heeft alles al een periode stilgelegen en zijn we gestart met online webinars. Het is echter belangrijk dat de medewerkers ook in de praktijk goed getraind blijven. Om te kunnen blijven oefenen hebben we de groepsgrootte aangepast naar de verschillende categorieën posten in de regio’s: basis, basis plus en gekazerneerde posten’, vertelt Gerben van den Boom van Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Hij legt uit dat het onderscheid met name zit in de grootte van een post. Bij een basispost staat één TS met eventueel een specialistisch voertuig. Bij de posten in de categorie basis plus gaat het om twee TS’en en een specialistisch voertuig. En bij de gekazerneerde posten gaat het om beroeps­medewerkers. Bij de basisposten mogen acht tot tien personen tegelijkertijd oefenen. Voor de posten in de categorie basis plus geldt dat tien tot twaalf personen tegelijkertijd mogen oefenen en bij de beroepsmedewerkers zijn dat er negen. Voor alle posten geldt dat er zoveel mogelijk afstand moet worden gehouden en mondkapjes moeten worden gedragen. ‘Dat laatste is natuurlijk even wennen, maar als je erom denkt gaat dat prima. We werken overigens al vanaf juni met deze groepsgroottes. Daarnaast moeten alle materialen na afloop van een oefening gedesinfecteerd worden en moet iedere post zorgen voor een sluitende registratie. Mochten we dan te maken krijgen met besmettingen, dan vergemakkelijkt dat het bron- en contactonderzoek.’

Examens

Voor de examens geldt in Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid ook een aanpassing. Om eventuele besmettingen zoveel mogelijk te voorkomen geldt de regel dat de TS met vier personen in plaats van zes naar de incidentlocatie rijdt. ‘Dat zijn uiteraard de chauffeur en de bevelvoerder en daarnaast de nummers één en drie. Zo hebben we van iedere ploeg iemand in het voertuig. De nummers twee en vier wachten bij de incidentlocatie.’

Andere artikelen in deze aflevering