Grote brand in binnenstad Maastricht tijdens carnavaldrukte

Grote brand in binnenstad Maastricht tijdens carnavaldrukte

Visser, Jildou

Op het moment dat het grote openingsfeest van het carnavalseizoen op 11 november op het Vrijthof in Maastricht is afgelopen en het plein leegstroomt, ontstaat in één van de smalle zijstraatjes van het plein een grote uitslaande brand. In het straatje staat veel historische bebouwing en zijn veel horecagelegenheden. De eerste grote uitdaging voor de eenheden is dan ook om snel ter plaatse te komen. De tweede is om branddoorslag en overslag te voorkomen.

BR201712-BRAND-MAAND

Eerste bevelvoerder Hans Koopman wordt die avond om 20.18 uur gealarmeerd voor een binnenbrand in de Platielstraat. ‘Toen gingen bij mij direct alle alarm-bellen af’, laat hij weten. ‘Ik wist dat die dag de opening van het carnavalseizoen op het Vrijthof was, dat het feest net was afgelopen en dat de Platielstraat één van de uitgaans- straatjes in Maastricht is.’ In de stad wordt uitgerukt met een TS4 in combinatie met een ladderwagen en een TS6. ‘Ik had een chauffeur mee die plaatselijk niet bekend was en die ik aanrijdend de weg moest wijzen vanwege wegwerkzaamheden. Tegelijkertijd moest ik de centralist uitvragen. Toen begon mijn dubbelfunctie al‘, blikt Koopman terug. Onderweg zien ze een grote rookkolom vanuit het centrum opstijgen. Koopman schaalt op naar grote brand. Als ze in het centrum aankomen, treffen ze een grote mensenmassa aan. ‘De centralist had me geadviseerd om niet via het Vrijthof aan te rijden, maar dat hebben we toch gedaan. Ik wist dat we via die weg maar 75 meter het straatje in hoefden rijden en dat dat korter was dan vanaf de andere kant. Zelfs dat kleine stukje de straat in was nog een grote uitdaging. De straat is maar vijf meter breed. Er hingen zonneschermen en luifels naar beneden en het wemelde er van de mensen. Mensen stonden tegen de gevels gedrukt om ons erdoor te kunnen laten. Het was een kwestie van stapvoets rijden, passen en meten.’ Als de eerste TS ter plaatse komt, moeten ze noodgedwongen half voor het pand parkeren. ‘Verder konden we niet’, aldus Koopman.

BR201712-BRAND-MAAND2
Als de brandweerlieden de deuren openen, stroomt het water uit het pand.FOTB_fotobijschrift zwart linkslijnend

Hij ziet dat de brand woedt in het hoekpand en op de tweede etage uitslaand is richting de steeg. ‘Die is maar drie meter breed, dus overslag was een grote zorg.’ Ter plaatse wordt de eerste bevelvoerder opgevangen door een collega-bevelvoerder. Hij heeft het carnavalsfeest gevierd en is daarna direct naar het brandadres gegaan. ‘Hij was binnen geweest en kon mij vertellen dat er niemand meer in het pand was en dat het gas en de elektriciteit al waren afgesloten. Bovendien liet hij me weten wat de kortste route naar boven was.’ Koopman laat zijn manschappen hoge druk afleggen en stuurt ze naar binnen. ‘Ik ben er snel achteraan gegaan, want zij zitten normaal gesproken niet bij mij in de ploeg. Ik wilde er zeker van zijn dat ze geen gevaar zouden lopen.’ Als hij de tweede TS hoort aankomen, gaat hij weer naar buiten om de tweede bevelvoerder op te vangen. De nummers een en twee stoten dan door naar de tweede verdieping. Met de tweede bevelvoerder sluit Koopman kort dat hij met zijn eenheid inzet op de brand en de tweede TS op het voorkomen van overslag naar de panden aan de andere kant van de steeg. ‘De kans was groot dat de brand over zou slaan. De vlammen sloegen vanuit de ramen de smalle steeg in’, aldus Koopman.

Het is nog erg druk in de straat als de eenheden bezig zijn met de eerste inzet. Koopman: ‘De ladderwagen moest afstempelen tussen de benen van omstanders in. Er waren door het feest gelukkig veel beveiligers en agenten ter plaatse, waardoor ze de straat snel vrij konden maken.’ ‘Later hebben ze alle cafés in de straat één voor één ontruimd’, vult Officier van Dienst (OvD) Jos Laumen aan.

BR201712-BRAND-MAAND3
Politie en beveiligers hebben de Platielstraat ontruimd. Feestgangers worden opgevangen op het Vrijthof.

Te weinig handjes

Snel nadat de tweede TS is ingezet, komen de manschappen van de eerste TS naar buiten. ‘Het werd te gevaarlijk binnen. Op de tweede verdieping waren flinke hoeveelheden vuur en het stucwerk kwam naar beneden. Voor de buiteninzet moesten we zo snel mogelijk overschakelen op lage druk. Dan loop je tegen de tekortkomingen aan van een TS4. We hadden te weinig handjes om snel de lage druk op te bouwen. Uiteindelijk heb ik daar zelf ook bij geholpen.’ De eerste bevelvoerder besluit zijn manschappen in te zetten op een offensieve buiteninzet, de bemanning van de tweede TS op het voorkomen van overslag en de derde TS voedt de autoladder. Daarnaast zet hij enkele manschappen in de naast- liggende panden in om de brandwerende scheidingen te controleren. Zodra de vierde TS ter plaatse is wordt deze aan de achterkant ingezet.

Valgevaar

Op het moment dat ook de vierde TS is ingezet, krijgt Laumen het idee dat ze de brand goed hebben ingepakt en moeten kunnen houden. ‘Toch houd je er rekening mee dat het zo zou kunnen zijn dat de brand zich nog uitbreidt via de houten draagbalken die mogelijk van het ene pand doorlopen in het andere pand. Bij dit soort oude gebouwen weet je nooit precies hoe er op en in elkaar om is gebouwd.’ Dat blijkt uiteindelijk niet zo te zijn. Een ander groot aandachtspunt is het valgevaar van dakdelen. ‘Je hebt al niet veel ruimte in die smalle straten. Als je daarvan ook nog een stuk moet afzetten, houd je niet veel ruimte over. Het is belangrijk dat je oog blijft houden voor de afzetting en elkaar er ook goed op blijft controleren’, aldus Laumen.

Veel water

Omstreeks half elf die avond durft de OvD het sein brand meester te geven. Daarna is het vooral nog een kwestie van goed nablussen. ‘Daarvoor moesten we het pand in. Dat was nog wel even spannend, want er stond ontzettend veel water in het pand. Toen we de deuren openden stroomde het naar buiten. We wisten niet goed wat het effect van de hoeveelheid water en het gewicht ervan was op de houten draagconstructie’, vertelt Laumen. ‘Bij het beoordelen van de situatie heb ik een bouwkundig constructeur betrokken. Daarnaast heb ik de situatie goed doorgesproken met zowel de bevelvoerder als de ploeg die naar binnen zou. Ze moesten zich er goed van bewust zijn en zich terugtrekken zodra ze iets niet vertrouwden. Gelukkig hebben ze binnen alle resterende brandhaardjes goed kunnen blussen.’

Aandachtspunt

Zowel Laumen als Koopman kijken tevreden terug op de inzet. ‘We hebben gelukkig weten te voorkomen dat de brand verder is doorgeslagen en overgeslagen. Als dat was gebeurd, hadden we een groot probleem gehad’, aldus Laumen. Toch vindt Koopman de wijze waarop is uitgerukt een aandachtspunt. ‘Ik blijf het vier plus twee verhaal lastig vinden. Bij deze inzet kwamen we echt handen tekort. Ik moest in de beginfase van de inzet met de manschappen meewerken terwijl ik op dat moment eigenlijk het overzicht moet bewaren. Je hebt continu een dubbelfunctie, waardoor je aspecten uit het oog verliest.’

Jildou Visser

Fotografie Raoul Lameriks, Brandweer Zuid-Limburg

Andere artikelen in deze aflevering

Het jaaroverzicht

Nu de dagen korter worden en de feestdagen in zicht komen, is het een natuurlijk moment om terug te kijken op het jaar dat bijna achter ons ligt. Waren er in Nederland in 2017