Kersttijd, reflectietijd

Kersttijd, reflectietijd

Gerard Bouwmeester

Hebben jullie dat ook, dat je zo tijdens de feestdagen net iets meer tijd neemt om na te denken over dingen? Logisch beschouwd zou er misschien geen reden hoeven zijn dit eind december te doen en niet, om maar wat te noemen, eind juni, als de avonden lekker lang zijn. Maar naar deze traditie schik ik me graag en zo kwam ik op de volgende gedachten.

In het voorjaar maakte ik me op deze plaats boos over het uitblijven van een zinnige reactie van onze bestuurders en politici op het steeds maar weer terugkerende geweld tegen hulpverleners rond de jaarwisseling. Mijn hoop dat in het najaar nog dingen in beweging zouden komen, bleek ongegrond. Inmiddels staan de feestdagen weer voor de deur. Er heeft dit jaar veel ‘van hulpverleners blijf je af’-retorica in de kranten gestaan. Tegelijkertijd was er een nauwelijks gevoerde discussie over een algeheel of gedeeltelijk vuurwerkverbod. Een oplossing is nog niet in zicht gekomen en dat is, nu buiten de knallen alweer klinken, toch iets om verdrietig van te worden.

Iets anders waar ik direct aan denk als ik aan de brandweer in 2019 denk, is gelukkig een stuk positiever. Hebben jullie gelezen over het praktijkonderzoek rookverspreiding in woongebouwen, uitgevoerd door de Brandweeracademie en het Instituut Fysieke Veiligheid, eerder dit jaar in Oudewater? In een leegstaand woonzorgcentrum zijn twee weken lang allerlei onderzoeken uitgevoerd rondom een voor ons allemaal herkenbaar scenario: een brand in een woonkamer in een nachtsituatie op de eerste verdieping. Met dat scenario als uitgangspunt is een hele trits experimenten uitgevoerd om, wat de onderzoekers noemen, de rookverspreiding, de vluchtveiligheid en overleefbaarheid door bewoners in kaart te brengen. Concreet: hoe verloopt de temperatuurontwikkeling? Wat doet de hittestraling? En hoe verplaatst de rook zich? Het eindrapport volgt in de loop van volgend jaar, iets om naar uit te kijken. Op de site van het IFV, via Brand&Brandweer en diverse social media kun je nu al het een en ander vinden. Prachtig dat we in Nederland een instituut hebben dat zulk relevant onderzoek uitvoert en er zo helder en transparant over communiceert.

De vervolguitdaging lijkt me trouwens misschien nog groter dan het maken van testopstellingen. Want hoe neem je ongeveer twintigduizend brandweermensen mee in de inzichten die voortkomen uit dit onderzoek? Het grootste deel van de brandweermensen is een doener. De kans dat deze groep de inzichten uit het onderzoek kan toepassen, is het grootst als er situaties voor ‘ervarend leren’ kunnen worden gecreëerd. Een PowerPointpresentatie op een oefenavond gaat het verschil niet maken, zelfs niet als die worden voorzien van knap gemaakte filmpjes en flyers. Het creëren van leerzame situaties is, met het over het algemeen vrij beperkte aantal incidenten en oefeningen waarbij de inzichten relevant zijn, denk ik nog best ingewikkeld. Zo worden veelbelovende nieuwe inzichten tegelijkertijd een risico. Het kan een tweedeling in de hand werken tussen enerzijds de nieuwe collega’s, die tijdens hun recente opleiding langdurig zijn ondergedompeld in de nieuwe inzichten en anderzijds hen voor wie dat niet geldt, bijvoorbeeld omdat ze al een tijdje meelopen. Ik ben daar niet cynisch over en in een instituut dat dit soort onderzoeken zo uitvoert, kun je alleen maar vertrouwen hebben. Ik ben zeer benieuwd naar de verantwoorde praktische vertaling en toepasbaarheid van deze inzichten op postniveau.

2019 komt tot een einde, 2020 staat op het punt van beginnen. Gelukkig lopen veel van onze gesprekken volgend jaar door, want er zijn genoeg brandweerzaken om over door te praten. Wat vindt u van het PPMO of de BBT? Heeft uw regio ook een nieuwe voertuigverdeling en wat vindt u daarvan? Wanneer komt er duidelijkheid over brandweervrijwilligers in relatie tot de WNRA? In 2020 wordt de Wet veiligheidsregio’s geëvalueerd. Wat gaat dat opleveren en vervolgens voor ons allen betekenen?

Maar eerst wens ik u graag rustige feestdagen toe, en een nieuwjaarsdag waarbij teletekstpagina 101 niet (weer) bericht over geweld gericht op hulpverleners. We zien elkaar veilig en wel in 2020.

BR201912-5VANDEREDACTIE

Gerard Bouwmeester

Andere artikelen in deze aflevering

Met simpele aanpassingen veiliger werken

Hoe kunnen medewerkers worden gestimuleerd om vaker en beter persoonlijke (adem)beschermingsmiddelen te gebruiken? Dat is de centrale vraag van de pilot die Brandweer Nederland samen met het ministeri...

Verrast door een woningbrand

Wat op het eerste gezicht een gewone woningbrand lijkt, blijkt heel anders uit te pakken. Het blijkt een goede casus waarmee het belang voor de Basisprincipes voor brandbestrijding wordt onderstreept.